လူသားဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ် ထွန်းကားစည်ပင်မှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်စာတမ်း

**လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုလုံးအတွက် ပေါင်းစည်းထားသော မျှော်မှန်းချက်**

---

မာတိကာ

**အပိုင်း (၁) - ပဋိညာဉ်စာတမ်း အပြည့်အစုံ**

* နိဒါန်း

* အခန်း (၁) - အခြေခံမူများ (အပိုဒ် ၁-၇)

* အခန်း (၂) - လူသားတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် ရည်မှန်းချက်များ (အပိုဒ် ၈-၂၀)

* အခန်း (၃) - ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် လူမှုရေးတာဝန်ဝတ္တရားများ (အပိုဒ် ၂၁-၂၉)

* အခန်း (၄) - ညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး (အပိုဒ် ၃၀-၃၃)

* အခန်း (၅) - ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ (အပိုဒ် ၃၄-၄၃)

* အခန်း (၆) - လူမျိုးစုများ၏ အခွင့်အရေးများ (အပိုဒ် ၄၄-၄၆)

* အခန်း (၇) - လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ (အပိုဒ် ၄၇-၅၂)

* အခန်း (၈) - ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်၏ အခွင့်အရေးများ (အပိုဒ် ၅၃-၅၆)

* အခန်း (၉) - လူသားမျိုးနွယ်ကို အကျိုးပြုမည့် နည်းပညာ (အပိုဒ် ၅၇-၆၀)

* အခန်း (၁၀) - သက်ရှိကမ္ဘာမြေ (အပိုဒ် ၆၁-၆၄)

* အခန်း (၁၁) - အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်း (အပိုဒ် ၆၅-၇၀)

* နိဂုံးချုပ် အတည်ပြုချက်

**အပိုင်း (၂) - ရိုးရှင်းသော ဘာသာစကားဖြင့် ဖော်ပြချက်**

**အပိုင်း (၃) - လူငယ်များအတွက် မူကွဲ**

**အပိုင်း (၄) - ကလေးများအတွက် မူကွဲ**

---

အပိုင်း (၁) - ပဋိညာဉ်စာတမ်း အပြည့်အစုံ

နိဒါန်း

ဤသက်ရှိကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် မျှဝေခံစားရသော လူသားဆန်မှုဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်ပြီး ဘုံကံကြမ္မာဖြင့် ဆက်နွယ်နေကြသော ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသားများဖြစ်ကြသည့် ကျွန်ုပ်တို့သည် -

လူသားတိုင်းတွင် မွေးရာပါဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တန်ဖိုးများ ရှိကြသည်ကို အသိအမှတ်ပြုလျက် - ထိုတန်ဖိုးများသည် ဘုရားသခင်က ပေးသနားသည်ဖြစ်စေ၊ သဘာဝတရားက ပေးအပ်သည်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် လူသားဖြစ်တည်မှု၏ အနှစ်သာရဖြစ်စေ၊ မည်သည့်အရာကမျှ ယုတ်လျော့အောင် မလုပ်နိုင်ကြောင်း ယုံကြည်လျက်၊

ဘာသာတရားကြီးများ၊ ဒဿနဗေဒများနှင့် တိုင်းရင်းသားရိုးရာ အစဉ်အလာများအားလုံးတွင် တွေ့ရှိရသည့် - မိမိအပေါ် အခြားသူများက ပြုမူစေလိုသည့်အတိုင်း အခြားသူများအပေါ်တွင်လည်း ပြန်လည်ပြုမူရမည်ဟူသော မြင့်မြတ်သောပညာရပ်ကို လက်ခံလျက်၊

လူသားများသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၊ ဘိုးဘွားများနှင့် နောင်လာနောက်သားများ၊ မြေထု၊ ရေထုနှင့် ဤကမ္ဘာမြေကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ကြသော သက်ရှိသတ္တဝါအားလုံးတို့နှင့် ဆက်နွယ်တည်ရှိနေကြသည်ကို နားလည်လျက်၊

ကျွန်ုပ်တို့သည် တူညီသော မူလအစနှင့် ဘုံအိမ်ဂေဟာကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ထားသည့် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်းဖြစ်ကြောင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်သည် ကွဲပြားမှုများကို လေးစားရင်း ဤစည်းလုံးမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းအပေါ်တွင် တည်မှီနေကြောင်း အတည်ပြုလျက်၊

ဂုဏ်သိက္ခာများကို ငြင်းပယ်ခံခဲ့ရသည့်၊ လူမျိုးစုများ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရန်ပြုခဲ့ကြသည့်နှင့် ကမ္ဘာမြေကြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည့် သမိုင်းဝင်ဝမ်းနည်းစရာ ဖြစ်ရပ်များမှ သင်ခန်းစာယူကာ ပိုမိုတရားမျှတပြီး ငြိမ်းချမ်းသော ကမ္ဘာကြီးကို တည်ဆောက်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချလျက်၊

လူသားများသည် ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခံရရုံသာမက - ဖန်တီးရှင်များ၊ အမှန်တရား ရှာဖွေသူများနှင့် ဘုံအကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်ပေးသူများအဖြစ် ထွန်းကားစည်ပင်လာစေရန် တိုက်တွန်းလျက်၊

လူသားမျိုးနွယ်သည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ခရီးလမ်းပေါ်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ မျိုးဆက်တစ်ခုချင်းစီတွင် ဤတိုးတက်မှုကို ရှေ့သို့တွန်းအားပေးရန် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်လျက်၊

ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများဖြစ်သည့် - ရာသီဥတု ခြိမ်းခြောက်မှုများ၊ အစွမ်းထက်သော နည်းပညာသစ်များ၊ မပြေလည်သေးသော ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် မညီမျှမှုများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၏ ထိခိုက်လွယ်မှုများ - စသည်တို့ကို မည်သည့်နိုင်ငံ၊ မည်သည့်လူမျိုးမျှ တစ်ဦးတည်း ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်းမရှိသည်ကို ရင်ဆိုင်လျက်၊

အခွင့်အရေးများတွင် တာဝန်ဝတ္တရားများ ပါဝင်ကြောင်း၊ လွတ်လပ်မှုသည် ဘုံအကျိုးစီးပွားအတွက်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ အဆင့်အတန်းကို တိုင်းတာရာတွင် အားအနည်းဆုံးသူများအပေါ် မည်သို့ဆက်ဆံသနည်းဟူသည့်အချက်ဖြင့် တိုင်းတာရမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုလျက်၊

ယခုအခါ ဤ "လူသားဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ် ထွန်းကားစည်ပင်မှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်စာတမ်း" ကို လူမျိုးအားလုံးနှင့် နိုင်ငံအားလုံးအတွက် ဘုံမျှော်မှန်းချက်နှင့် စံနှုန်းအဖြစ် ကြေညာလိုက်သည်။

---

အခန်း (၁) - အခြေခံမူများ

#### အပိုဒ် ၁ — ရွှေစည်းမျဉ်း (ကိုယ်ချင်းစာတရား)

ဤပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အခြေခံမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အစဉ်အလာတိုင်းတွင် တွေ့ရှိရသည့် အပြန်အလှန် တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်ဖြစ်သည် - "မိမိအပေါ် အခြားသူများကို ပြုမူစေလိုသည့်အတိုင်း အခြားသူများအပေါ်တွင်လည်း ပြုမူပါ။ မိမိအပေါ် မပြုမူစေလိုသည့်အရာကို အခြားသူများအပေါ် မပြုမူပါနှင့်။" ဤမူသည် ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံအားလုံးအထိ သက်ရောက်သည်။ ၎င်းသည် နောင်လာနောက်သားများနှင့် သဘာဝလောကအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးကို လမ်းညွှန်ပေးသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား အန္တရာယ်ပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန်သာမက အခြားသူများ၏ အကျိုးစီးပွားကို တက်ကြွစွာ ရှာဖွေဖော်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းပါသည်။

#### အပိုဒ် ၂ — မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာ

လူသားတိုင်းတွင် မည်သည့်အရည်အချင်း၊ အောင်မြင်မှု သို့မဟုတ် အဆင့်အတန်းပေါ်တွင်မျှ အခြေမခံသည့် မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည်။ ဤဂုဏ်သိက္ခာကို မည်သည့်အာဏာကမျှ ပေးအပ်နိုင်ခြင်းမရှိသလို၊ လုယူနိုင်ခြင်းလည်းမရှိပါ။ ၎င်းသည် အခွင့်အရေးအားလုံး စီးဆင်းရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး လုပ်ဆောင်ချက်အားလုံးကို ဆုံးဖြတ်ရမည့် စံနှုန်းလည်းဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၃ — လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း

လူသားမျိုးနွယ်သည် မိသားစုတစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ ယုံကြည်ချက်နှင့် နိုင်ငံကွဲပြားမှုများ၏ အောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် တူညီသော မူလအစ၊ တူညီသော သဘာဝနှင့် ဘုံအိမ်ဂေဟာကို မျှဝေထားကြသည်။ ဤစည်းလုံးမှုသည် အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ရမည့် ပန်းတိုင်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ အသိအမှတ်ပြု လေးစားရမည့် လက်တွေ့ဘဝတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အသိအမှတ်ပြုသည်ဖြစ်စေ၊ မပြုသည်ဖြစ်စေ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်နွယ်နေကြသည်။ ပညာရှိခြင်းဆိုသည်မှာ ထိုအချက်နှင့်အညီ နေထိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၄ — ကွဲပြားမှုများကြားမှ ညီညွတ်ခြင်း

ဤလူသားမိသားစုသည် ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ ယုံကြည်ချက်နှင့် ရိုးရာအစဉ်အလာများစွာဖြင့် ဖော်ပြတည်ရှိနေသည်။ ဤကွဲပြားမှုသည် ဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာမဟုတ်ဘဲ တန်ဖိုးထားရမည့် ရတနာဖြစ်သည်။ မည်သည့်ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် မည်သည့် ကမ္ဘာ့အမြင်ကမျှ အမှန်တရားအားလုံးကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းမရှိပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်ဦးထံမှတစ်ဦး သင်ယူကြပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ကွဲပြားမှုများက ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို ကြွယ်ဝစေသည်။ စစ်မှန်သော စည်းလုံးမှုသည် ကွဲပြားမှုများကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ လက်ခံပွေ့ပိုက်ခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၅ — ကမ္ဘာမြေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း

ကမ္ဘာမြေသည် သက်ရှိအားလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးထားပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ရိုသေမှုနှင့် စောင့်ရှောက်မှုတို့ကို ရရှိထိုက်သည်။ သဘာဝတရားသည် လူသားများအတွက် အသုံးဝင်မှုထက် ကျော်လွန်သော တန်ဖိုးများရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သက်ရှိကွန်ရက်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး သီးခြားခွဲထွက်နေသူများမဟုတ်ပါ။ လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ ကျန်းမာရေးတို့သည် ခွဲခြား၍မရပေ။

#### အပိုဒ် ၆ — နောင်လာနောက်သားများအပေါ် တာဝန်ရှိမှု

ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့နောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာမည့်သူများအတွက် ကမ္ဘာမြေကို ခေတ္တထိန်းသိမ်းထားပေးသူများသာ ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်တိုင်းသည် မိမိတို့၏ ရွေးချယ်မှုများကြောင့် မမွေးဖွားသေးသည့် နောင်လာနောက်သားများအပေါ် သက်ရောက်မည့် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သက်ရှိများနှင့် မျှော်လင့်ချက်များကို ဆက်လက်ရှင်သန်စေနိုင်သော ကမ္ဘာကြီးကို ချန်ထားရစ်မည့် ဘိုးဘွားကောင်းများ ဖြစ်လာရန် တိုက်တွန်းခံရပါသည်။

#### အပိုဒ် ၇ — လူသားမျိုးနွယ်၏ ခရီးစဉ်

လူသားမျိုးနွယ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ လူမှုရေးနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ခရီးစဉ်ပေါ်တွင် ရှိနေပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးစားနေဆဲဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်တိုင်းသည် ရှေးလူတို့၏ တိုးတက်မှုနှင့် ကျရှုံးမှုများကို အမွေဆက်ခံကြပြီး ပိုမိုတရားမျှတမှု၊ ပညာရှိမှုနှင့် ထွန်းကားစည်ပင်မှုဆီသို့ ရှေ့တိုးဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အရေးရှိသည်။ ဤဘုံခရီးစဉ်သည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဘဝကို အဓိပ္ပာယ်ရှိစေပြီး မိမိကိုယ်ကျိုးထက် ကြီးမားသော အရာတစ်ခုအတွက် ပါဝင်ကူညီရန် နှိုးဆော်နေပါသည်။

---

အခန်း (၂) - လူသားတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် ရည်မှန်းချက်များ

#### အပိုဒ် ၈ — ကြင်နာမှု

ကြင်နာမှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျုံးဝင်ဆုံးသော မွန်မြတ်သည့် ဂုဏ်ရည်ဖြစ်သည် - ကလေးငယ်များ နားလည်နိုင်သလို၊ ယဉ်ကျေးမှုတိုင်းက လေးစားကြပြီး လူတိုင်းအတွက် လိုအပ်သည်။ လူတိုင်းသည် အခြားသူများအပေါ် နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ၊ စာနာထောက်ထားစွာနှင့် ဂရုတစိုက်ဖြင့် ကြင်နာတတ်ရန် တိုက်တွန်းခံရသည်။ သေးငယ်သော ကြင်နာမှုများက နေ့စဉ်ဘဝ၏ အဆောက်အအုံကို ခိုင်မာစေသည်။ ကြင်နာမှုကင်းမဲ့ခြင်းသည် ကမ္ဘာကြီးကို ကြမ်းတမ်းအေးစက်စေသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် မိမိတို့၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပညာရေးတို့တွင် ကြင်နာမှုကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးရမည်။

#### အပိုဒ် ၉ — ရိုးသားမှုနှင့် မှန်ကန်မှု

ရိုးသားမှုသည် ယုံကြည်မှု၏ အခြေခံဖြစ်ပြီး ယုံကြည်မှုသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေခံဖြစ်သည်။ လူတိုင်းသည် နှုတ်ထွက်စကားနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်တို့တွင် မှန်ကန်စေရန် ကြိုးစားရမည် - အမှန်အတိုင်း ပြောဆိုရန်၊ ကတိတည်ရန်၊ မိမိနှင့် အခြေအနေများကို တိကျမှန်ကန်စွာ ဖော်ပြရန်နှင့် လိမ်လည်ခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်း၊ ကလိမ်ကကျစ်ပြုခြင်းတို့ကို ငြင်းပယ်ရန် ဖြစ်သည်။ လိမ်လည်မှုများပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသော လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် မတည်တံ့နိုင်ပါ။ ခက်ခဲသည့်တိုင် အမှန်တရားကို ပြောဆိုသူများသည် အားလုံးအတွက် အကျိုးပြုသူများဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၁၀ — လေးစားမှု

လူတိုင်းသည် လေးစားစွာ ဆက်ဆံခံရရန် ထိုက်တန်သည် - တန်ဖိုးရှိသော ဖြစ်တည်မှုတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရခြင်း၊ နားထောင်ပေးခြင်းနှင့် အလေးအနက်ထားခြင်း ခံရရမည်။ လေးစားခြင်းဆိုသည်မှာ သဘောတူညီမှု ရယူရန် မလိုအပ်ဘဲ အခြားသူ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို အသိအမှတ်ပြုရန်သာ လိုအပ်သည်။ မလေးစားခြင်း၊ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းနှင့် လူသားအချင်းချင်း တန်ဖိုးချခြင်းတို့သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု၏ မျိုးစေ့များဖြစ်သည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ကွဲပြားမှုများကြားမှ အပြန်အလှန် လေးစားသည့် ယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ဆောင်ပေးရမည်။

#### အပိုဒ် ၁၁ — ဖန်တီးရှင်အဖြစ် လူသား

လူတိုင်းသည် တစ်ခုခုကို ဖန်တီးရန်၊ စိတ်ကူးပုံဖော်ရန်၊ တည်ဆောက်ရန်နှင့် ကမ္ဘာကြီးအတွက် တစ်မူထူးခြားသော ပါဝင်ကူညီမှုများ ပြုလုပ်ရန် စွမ်းရည်များဖြင့် မွေးဖွားလာကြသည်။ ဤဖန်တီးနိုင်စွမ်း စိတ်ဓာတ်သည် လူသားဂုဏ်သိက္ခာအတွက် အရေးကြီးသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို ပျိုးထောင်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော အလုပ်အကိုင်နှင့် ဖော်ပြခွင့်များကို ပေးအပ်ရမည်ဖြစ်ကာ လူတိုင်းတွင် ပေးဆပ်ရန် လက်ဆောင်မွန်ကိုယ်စီ ရှိကြသည်ကို အသိအမှတ်ပြုရမည်။

#### အပိုဒ် ၁၂ — မိမိကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားမှုနှင့် မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှု

လူတိုင်းတွင် ပြင်ပမှ အသိအမှတ်ပြုမှုကြောင့်သာမဟုတ်ဘဲ အတွင်းစိတ်မှလာသော ကျန်းမာသော မိမိကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်ကို ဖွံ့ဖြိုးအောင် လုပ်ဆောင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့သည် အခြားသူများအပေါ် လွှမ်းမိုးခြင်းထက် စရိုက်လက္ခဏာ၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုနှင့် ပါဝင်ကူညီမှုတို့အပေါ် အခြေခံသည့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုကို ပျိုးထောင်ပေးရမည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားသော မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှု၊ အမြင်နှင့် လမ်းစဉ်တို့ကို လေးစားရမည်။

#### အပိုဒ် ၁၃ — စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေခြင်း

နားလည်လိုစိတ်သည် လူသားဖြစ်တည်မှု၏ အခြေခံကျသောအချက်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်းတွင် ပွင့်လင်းသောစိတ်ဖြင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေရန်၊ မေးခွန်းထုတ်ရန်၊ သင်ယူရန်နှင့် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး တိုးတက်ရန် အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ရှိသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ကို အားပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးသားစွာ စူးစမ်းလေ့လာခြင်းကို ကာကွယ်ပေးရမည်ဖြစ်ကာ ပညာရှိမှုအတွက် ဗဟုသုတကို ရှာဖွေသူများကို ဂုဏ်ပြုရမည်။

#### အပိုဒ် ၁၄ — စာနာမှုရှိသော တရားမျှတမှု

တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေရာတွင် အခြားသူများ၏ ခံစားချက်ကို နားလည်နိုင်စွမ်းရှိသည့် စာနာမှုဖြင့် လမ်းညွှန်ရမည်။ ကရုဏာကင်းမဲ့သော တရားမျှတမှုသည် ရက်စက်မှုဖြစ်လာပြီး၊ တရားမျှတမှုကင်းမဲ့သော ကရုဏာသည် အမှားကို အားပေးရာရောက်သည်။ လူတိုင်းသည် မိမိနှင့် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သူများကိုပင် နားလည်ရန် ကြိုးစားရင်း မှန်ကန်သောအရာအတွက် ရပ်တည်ရန် တိုက်တွန်းခံရပါသည်။

#### အပိုဒ် ၁၅ — ကျန်းမာသော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု

လူသားများသည် သဘာဝအရ ကြီးထွားရန်၊ တိုးတက်ရန်နှင့် ထူးချွန်ရန် ကြိုးစားကြသည်။ လုပ်ဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးသော၊ ထူးချွန်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသောနှင့် ပြိုင်ဘက်ကို လေးစားသော ကျန်းမာသည့် ပြိုင်ဆိုင်မှုကို အားပေးသင့်သည်။ သို့သော် ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် ရက်စက်မှု၊ ခေါင်းပုံဖြတ်မှု သို့မဟုတ် အခြားသူများကို ဖျက်ဆီးခြင်းအတွက် အကြောင်းပြချက် မဖြစ်စေရပါ။ အခြားသူများကို ထိခိုက်စေခြင်းဖြင့် ရရှိသော အောင်မြင်မှုသည် စစ်မှန်သော အောင်မြင်မှုမဟုတ်ပါ။ ရည်မှန်းချက်မှာ အခြားသူများကို အနိုင်ယူရန်မဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်ကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်နှင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွက် ပါဝင်ကူညီရန်ဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၁၆ — တစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားမှုနှင့် အသိုက်အဝန်းဝင်ဖြစ်မှု

လူတိုင်းသည် ထူးခြားပြီး အစားထိုးမရနိုင်သော လက်ဆောင်များ၊ အမြင်များနှင့် ပါဝင်ကူညီမှုများ ရှိကြသည်။ ဤတစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားမှုကို ဖိနှိပ်ခြင်းမပြုဘဲ ပျိုးထောင်ပေးရမည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လူသားများသည် အသိုက်အဝန်းနှင့် ဆက်နွယ်မှုများကြားတွင် ထွန်းကားစည်ပင်ကြသည်။ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားမှုနှင့် အသိုက်အဝန်းဝင်ဖြစ်မှုတို့အကြားရှိ ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းရမည် - နှစ်ခုစလုံးသည် ပြည့်စုံသော လူသားဖြစ်တည်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။

#### အပိုဒ် ၁၇ — အံ့သြချီးကျူးမှုနှင့် အလှတရား

လူသားများသည် အလှတရား၊ လျှို့ဝှက်ဆန်းပြားမှုနှင့် ဖြစ်တည်မှု၏ ကျယ်ပြောလှမှုတို့ကြောင့် အံ့သြမှင်သက်ခြင်းနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားခြင်းတို့ကို ခံစားနိုင်စွမ်းရှိကြသည်။ ဤအံ့သြချီးကျူးနိုင်စွမ်းသည် ကျော်လွှားရမည့် အားနည်းချက်မဟုတ်ဘဲ ပျိုးထောင်ရမည့် လက်ဆောင်မွန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အနုပညာ၊ သဘာဝတရား၊ ဂီတ၊ ပုံပြင်များနှင့် ဆင်ခြင်တွေးတောမှုတို့သည် စိတ်ဝိညာဉ်ကို အာဟာရကျွေးမွေးသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် အလှတရား၊ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှုနှင့် ပြန်လည်ဆင်ခြင်မှုတို့အတွက် နေရာလွတ်များကို ကာကွယ်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ လူသားတို့၏ ဘဝကို ထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားသုံးမှုသက်သက်အဖြစ်သာ မသတ်မှတ်ရပါ။

#### အပိုဒ် ၁၈ — ဟန်ချက်ညီမှုနှင့် ပြည့်စုံမှု

ထွန်းကားစည်ပင်သော ဘဝတစ်ခုသည် ဟန်ချက်ညီရန် လိုအပ်သည် - ရည်မှန်းချက်နှင့် ရောင့်ရဲမှုအကြား၊ မိမိကိုယ်ကိုယ် မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် လက်ခံခြင်းအကြား၊ အလုပ်နှင့် အနားယူခြင်းအကြား၊ ပေးကမ်းခြင်းနှင့် လက်ခံခြင်းအကြား ဟန်ချက်ညီရမည်။ အကန့်အသတ်မရှိသော "ပိုမိုလိုချင်မှု" ကို အငြိမ်မနေ ရှာဖွေနေခြင်းသည် အနှစ်မဲ့ခြင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။ ပညာရှိခြင်းဆိုသည်မှာ မည်မျှဆိုလျှင် လုံလောက်ပြီနည်းဟု သိရှိခြင်း၊ လက်ရှိဘဝတွင် တည်ရှိနေခြင်းနှင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကြားတွင် ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရှာဖွေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၁၉ — ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဂုဏ်ပြုခြင်း

ဘဝကို ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ရမည်။ ကစားခြင်း၊ ဟာသ၊ ဂုဏ်ပြုပွဲများနှင့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်းတို့သည် ဘဝ၏ အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များမှ အာရုံလွှဲခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ လူသားတို့၏ ထွန်းကားစည်ပင်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောအရာများ ဖြစ်သည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ အနားယူခြင်းနှင့် ဖြစ်တည်မှုကို ရိုးရှင်းစွာ ခံစားနိုင်ခြင်းတို့အတွက် နေရာပေးရမည်။ ပျော်ရွှင်မှုကင်းမဲ့သောဘဝသည် မည်မျှပင် တာဝန်ကျေသည်ဖြစ်စေ ယုတ်လျော့နေသော ဘဝပင်ဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၂၀ — မျှော်လင့်ချက်

မျှော်လင့်ချက်သည် အခြားသော မွန်မြတ်သည့်ဂုဏ်ရည်အားလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ဂုဏ်ရည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများသည် အရေးပါကြောင်း၊ အနာဂတ်သည် ပိုမိုကောင်းမွန်လာနိုင်ကြောင်းနှင့် ကောင်းမြတ်မှုသည် အချည်းနှီးမဟုတ်ကြောင်း ယုံကြည်စိတ်ချခြင်းဖြစ်သည်။ မျှော်လင့်ချက်မရှိလျှင် သတ္တိများ လျော့ပါးလာပြီး လုပ်ဆောင်ချက်များ ရပ်တန့်သွားမည်။ လူတိုင်းတွင် မျှော်လင့်ချက်ရှိရန် အခွင့်အရေးရှိပြီး အခြားသူများအား မျှော်လင့်ချက်ပေးရန် တာဝန်ရှိသည်။ စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်းသည် လက်တွေ့ကျခြင်းမဟုတ်ဘဲ အရှုံးပေးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

---

အခန်း (၃) - ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် လူမှုရေးတာဝန်ဝတ္တရားများ

#### အပိုဒ် ၂၁ — အခြားသူများအပေါ် တာဝန်ရှိမှု

လူတိုင်းတွင် မိမိတို့၏ စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်အလိုက် မိမိတို့အသိုက်အဝန်း၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ပါဝင်ကူညီရန် တာဝန်ရှိသည်။ ပိုမိုပြည့်စုံသူများသည် လိုအပ်နေသူများကို ကူညီရန် ပိုမိုကြီးမားသော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရမည်။ အားနည်းသူများ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသူများနှင့် အပယ်ခံထားရသူများနှင့် တသားတည်းရှိနေခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရား ရင့်ကျက်မှု၏ အမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ကူညီနိုင်စွမ်းရှိသူ မည်သူမျှ အခြားသူများ ဒုက္ခရောက်နေချိန်တွင် ငြိမ်မနေသင့်ပါ။

#### အပိုဒ် ၂၂ — ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီခြင်း

ထွန်းကားစည်ပင်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်မှာ လူတိုင်းသည် အခြားသူများအပေါ် မတရားသော အခွင့်အရေးမယူဘဲ မိမိတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အပြည့်အဝ အသုံးချ၍ ပါဝင်ကူညီသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ မိမိဝေစုထက် ပိုယူခြင်း၊ အခြားသူ၏ လုပ်အား သို့မဟုတ် ယုံကြည်မှုကို ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘုံအကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေပြီး မိမိကိုယ်ကျိုးရှာခြင်းတို့သည် လူမှုအဆောက်အအုံကို ပျက်စီးစေသည်။ ရည်မှန်းချက်မှာ ကိုယ်ကျိုးအတွက်မဟုတ်ဘဲ အားလုံးအတူတကွ ထွန်းကားစည်ပင်ရန်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်း ပါဝင်ကူညီပြီး မည်သူမျှ ခေါင်းပုံမဖြတ်သည့်အခါ အားလုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ကြမည်။

#### အပိုဒ် ၂၃ — ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ (ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု)

ကျင့်ဝတ်သိက္ခာဆိုသည်မှာ အတွင်းအပြင် တစ်သားတည်းဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည် - လူမြင်ကွင်းတွင်ဖြစ်စေ၊ သီးသန့်ဖြစ်စေ တူညီသောသူဖြစ်နေခြင်း၊ မည်သူမျှ ကြည့်မနေသည့်တိုင် မိမိ၏ တန်ဖိုးထားချက်များနှင့်အညီ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာရှိသူသည် ကတိတည်သည်၊ တာဝန်ယူသည်၊ ယုံကြည်ရသည်။ လူအများစုသည် အချိန်အတော်ကြာအောင် ကျင့်ဝတ်သိက္ခာရှိရှိ နေထိုင်မှသာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ လည်ပတ်နိုင်သည်။

#### အပိုဒ် ၂၄ — ကျေးဇူးသိတတ်မှုနှင့် နှိမ့်ချမှု

ကောင်းမွန်သောဘဝတွင် ကျေးဇူးသိတတ်မှု ပါဝင်သည် - မိသားစု၊ အသိုက်အဝန်း၊ သဘာဝတရားနှင့် ရှေးလူများထံမှ ကျွန်ုပ်တို့ရရှိခဲ့သည့်အရာများအတွက် တန်ဖိုးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးသိတတ်မှုသည် အခွင့်အရေးကိုသာ တောင်းဆိုလိုစိတ်အတွက် ကုထုံးဖြစ်သည်၊ ၎င်းသည် ကမ္ဘာကြီးနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ နေရာကို မြင်ရသည့်အမြင်ကို ပြောင်းလဲပေးသည်။ နှိမ့်ချမှုသည် ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိမှု၏ အကန့်အသတ်ကို လက်ခံခြင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အောင်မြင်မှုတွင် အခြားသူများ၏ ပါဝင်ကူညီမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့ မထိန်းချုပ်နိုင်သော အင်အားစုများအပေါ် မှီခိုနေရသည်ကို သိရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးသိတတ်မှုနှင့် နှိမ့်ချမှုတို့ ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက ကျွန်ုပ်တို့အား ပညာရှိမှုဆီသို့ လမ်းဖွင့်ပေးပြီး ထောင်လွှားခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

#### အပိုဒ် ၂၅ — အရင်းအမြစ်များကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း

ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်စေ၊ အများပိုင်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် သဘာဝအရင်းအမြစ်ဖြစ်စေ အရင်းအမြစ်များကို အလွဲသုံးစားမလုပ်ဘဲ သို့မဟုတ် မဖြုန်းတီးဘဲ ပညာရှိရှိ အသုံးပြုရမည်။ ဖြုန်းတီးခြင်းသည် ချို့တဲ့နေသူများနှင့် နောင်လာနောက်သားများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် အပြစ်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်းသည် မိမိတို့ ရရှိသည့်အခြေအနေအတွင်း နေထိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မျှဝေသုံးစွဲရသော အရင်းအမြစ်များကို ခေါင်းပုံဖြတ်ရမည့် အရာအဖြစ် မမှတ်ယူဘဲ ယုံကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် အရာအဖြစ် ဆက်ဆံရမည်။

#### အပိုဒ် ၂၆ — စေတနာကို အလွဲမသုံးခြင်း

အခြားသူများ၏ စေတနာနှင့် ယုံကြည်မှုကို ခေါင်းပုံမဖြတ်ရပါ။ အကူအညီရရှိသူများသည် ထိုအကူအညီကို ကောင်းစွာအသုံးပြုရန် တာဝန်ရှိပြီး၊ တတ်နိုင်သည့်အခါ အခြားသူများကို ပြန်လည်ကူညီရမည်။ ကိုယ်ကျိုးအတွက် ကြင်နာမှု၊ ပရဟိတ သို့မဟုတ် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာကို အခွင့်ကောင်းယူခြင်းသည် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ချည်နှောင်မှုကို သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်မှုဆိုသည်မှာ လူအများစုက မှန်ကန်သော စိတ်ရင်းဖြင့် အချိန်အတော်ကြာအောင် ပြုမူနေထိုင်ခြင်းအပေါ်တွင် တည်မှီနေသည်။

#### အပိုဒ် ၂၇ — သတ္တိနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်

ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ရန်အတွက် သတ္တိရှိရန် လိုအပ်သည် - ပေးဆပ်ရသည့်တိုင် အမှန်တရားနှင့် တရားမျှတမှုအတွက် ရပ်တည်လိုစိတ်ရှိခြင်း၊ တိတ်ဆိတ်နေခြင်းက ပိုလွယ်ကူသည့်တိုင် ပြောဆိုရဲခြင်းနှင့် ဖိအားများ သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့မှုများကြားမှ မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သူရဲဘောကြောင်မှုသည် မကောင်းမှုများကို အားပေးရာရောက်သည်။ လူတိုင်းသည် နေ့စဉ်ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုအတွက် လိုအပ်သော ငြိမ်သက်အေးချမ်းသည့် သတ္တိနှင့် လိုအပ်လာပါက အများပြည်သူရှေ့တွင် သက်သေပြရဲသည့် သတ္တိရှိရန် တိုက်တွန်းခံရပါသည်။

#### အပိုဒ် ၂၈ — ခွင့်လွှတ်ခြင်း

အခြားသူများကိုဖြစ်စေ၊ မိမိကိုယ်ကိုယ်ဖြစ်စေ ခွင့်လွှတ်နိုင်စွမ်းရှိခြင်းသည် ကုသခြင်းနှင့် ရှေ့ဆက်ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ အငြိုးအတေးများကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းသည် ဆုပ်ကိုင်ထားသူကိုသာ အဆိပ်သင့်စေသည်။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဆိုသည်မှာ မေ့ပစ်ခြင်း၊ ဆင်ခြေပေးခြင်း သို့မဟုတ် တရားမျှတမှုကို စွန့်လွှတ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ နာကြည်းမှုကို လွှတ်ချလိုက်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းမရှိလျှင် ဒဏ်ရာများ ဘယ်တော့မှ မကျက်နိုင်ဘဲ အပြန်အလှန် ထိခိုက်နစ်နာစေမှု သံသရာများ ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်။

#### အပိုဒ် ၂၉ — ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ပါဝင်ကူညီမှု

အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဘဝကို ကျွန်ုပ်တို့ ရရှိသည့်အရာများတွင်သာမက ကျွန်ုပ်တို့ ပေးကမ်းသည့်အရာများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မိသားစု၊ အသိုက်အဝန်းနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကမ္ဘာကြီးအတွက် အကျိုးပြုခြင်းသည် စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် ရည်မှန်းချက်၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ အကျိုးပြုပေးဆပ်သူများသည် ပေးကမ်းခြင်းက ပေးကမ်းသူကို ပိုမိုကြွယ်ဝစေသည်ကို သိရှိကြသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် အကျိုးပြုပေးဆပ်သူများကို ဂုဏ်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့အတွက်သာမက တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအတွက်ပါ ဤနေရာတွင် ရှိနေကြသည်ဟူသော နားလည်မှုကို လူသားအားလုံးတွင် ပြုစုပျိုးထောင်ပေးရမည်။

---

အခန်း (၄) - ညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး

#### အပိုဒ် ၃၀ — ကွဲပြားခြင်းထက် ပေါင်းစည်းခြင်း

လူသားမျိုးနွယ်၏ အနာဂတ်သည် ကွဲပြားခြင်းထက် ပေါင်းစည်းနိုင်စွမ်းအပေါ်တွင် မူတည်သည်။ လူမျိုးစုစွဲဝါဒ၊ အစွဲအလမ်း၊ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှု၊ အခြားသူများကို ကြောက်ရွံ့မှု စသည့် ကွဲပြားစေသော အင်အားစုများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုံကောင်းကျိုးကို ခြိမ်းခြောက်နေပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးဝါးဆုံးသော ရက်စက်မှုများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လူတိုင်းသည် ကမ္ဘာကြီးကို "ငါတို့နှင့် သူတို့" ဟု ခွဲခြားမြင်လိုသော အာသီသကို တွန်းလှန်ရန်၊ ကွဲပြားမှုများကြားမှ ဘုံသဘောထားများကို ရှာဖွေရန်နှင့် နံရံများအစား တံတားများကို တည်ဆောက်ရန် တိုက်တွန်းခံရပါသည်။ ညီညွတ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ပုံစံတူဖြစ်ခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ၊ ကွဲပြားမှုအားလုံး၏ အောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မျှဝေခံစားရသော လူသားဆန်မှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၃၁ — လူမျိုးစုစွဲဝါဒနှင့် ဖယ်ကြဉ်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်း

လူသားမျိုးနွယ်ကို "ငါတို့" နှင့် "သူတို့" ဟု ခွဲခြားလိုသည့် အလေ့အထနှင့် "အခြားသူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသူများကို လူသားအဆင့်အတန်း လျှော့ချခြင်းတို့သည် အစွဲအလမ်း၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်းသည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်တွင် ရှိနေသော ဤအလေ့အထကို တွန်းလှန်ရမည်ဖြစ်ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရမည်။ မည်သည့်အုပ်စုမျှ လူသားအောက်အဆင့်မဟုတ်ပါ။ မည်သည့်လူမျိုးမျှ အပိုပစ္စည်းမဟုတ်ပါ။ သူစိမ်းဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်စေ၊ ကွဲပြားသူဖြစ်စေ - ၎င်းတို့သည်လည်း ပြည့်စုံသော လူသားများဖြစ်ကြပြီး ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အပြည့်အဝ ထိုက်တန်ကြသည်။

#### အပိုဒ် ၃၂ — ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု

လူတိုင်းသည် မိမိတို့၏ အသိုက်အဝန်းနှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်သကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသားလည်း ဖြစ်ကြသည်။ ဤကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုသည် အခြားသော မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုများကို အစားထိုးခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ ဖြည့်စွက်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ စိန်ခေါ်မှုများဖြစ်သည့် - ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ ကူးစက်ရောဂါများ၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) - တို့သည် လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုတည်းအဖြစ် တွေးတောလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။ မျိုးချစ်စိတ်နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုတို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက်မဟုတ်ဘဲ နှစ်ခုစလုံးကို အတူတကွ ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်သည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု အဝိုင်းအဝန်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေရန် လမ်းညွှန်နေသည်။

#### အပိုဒ် ၃၃ — ငြိမ်းချမ်းရေး

ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုသည်မှာ စစ်ပွဲများမရှိခြင်းထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည်၊ ၎င်းသည် တရားမျှတမှု၊ လုံခြုံမှုနှင့် လူသားများ ထွန်းကားစည်ပင်ရန် အခြေအနေများ ရှိနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ လူတိုင်းတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ပဋိပက္ခများကို ဆွေးနွေးခြင်း၊ ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ ဖြေရှင်းရမည်။ အကြမ်းဖက်ခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသော နောက်ဆုံးရွေးချယ်စရာသာ ဖြစ်ရမည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆောင်ရွက်သူများ - ရန်သူများကို ပြန်လည်သင့်မြတ်အောင် လုပ်ဆောင်သူများ၊ ပဋိပက္ခများကို ငြိမ်သက်စေသူများ၊ နားလည်မှု တည်ဆောက်သူများ - သည် မြင့်မြတ်သောအလုပ်ကို လုပ်ဆောင်နေကြသူများဖြစ်သည်။

---

အခန်း (၅) - ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးများ

#### အပိုဒ် ၃၄ — တန်းတူညီမျှမှု

လူသားအားလုံးသည် လွတ်လပ်သူများအဖြစ် မွေးဖွားလာကြပြီး ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခွင့်အရေးများတွင် တန်းတူညီမျှကြသည်။ လူမျိုး၊ အသားအရောင်၊ လိင်၊ ဘာသာစကား၊ ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ၊ နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် အခြားယူဆချက်၊ အမျိုးသားရေး သို့မဟုတ် လူမှုရေး ဇစ်မြစ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မွေးဖွားမှု သို့မဟုတ် အခြားအဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ လူတိုင်းသည် ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ အကာအကွယ်များကို အပြည့်အဝ ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

#### အပိုဒ် ၃၅ — အသက်ရှင်သန်ခွင့်၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လုံခြုံခွင့်

လူတိုင်းတွင် အသက်ရှင်သန်ခွင့်၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ လုံခြုံခွင့်ရှိသည်။ မည်သူမျှ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရက်စက်သော၊ လူမဆန်သော သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းစေသော ဆက်ဆံမှုများကို မခံရစေရ။ မည်သူမျှ ကျွန်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် အစေခံခိုင်းစေခြင်း မခံရစေရ။ မည်သူမျှ အကြောင်းမဲ့ အသက်ရှင်သန်ခွင့် သို့မဟုတ် လွတ်လပ်ခွင့်ကို အဆုံးရှုံးမခံစေရ။

#### အပိုဒ် ၃၆ — တွေးတောကြံဆခွင့်၊ အမှားအမှန်ခွဲခြားသိမြင်ခွင့်နှင့် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်

လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ တွေးတောကြံဆခွင့်၊ အမှားအမှန်ခွဲခြားသိမြင်ခွင့်နှင့် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ရှိသည်။ ယင်းတွင် မည်သည့်ယုံကြည်ချက်ကိုမဆို ကိုင်စွဲခွင့် သို့မဟုတ် မကိုင်စွဲခွင့်၊ မိမိ၏ယုံကြည်ချက်ကို ပြောင်းလဲခွင့်၊ နှင့် ကိုးကွယ်မှု၊ သင်ကြားမှု၊ လိုက်နာကျင့်သုံးမှုတို့တွင် မိမိ၏ဘာသာတရားကို ကျင့်သုံးခွင့်တို့ ပါဝင်သည်။ ယုံကြည်ချက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် မည်သူ့ကိုမျှ အဓမ္မတိုက်တွန်းခြင်း မပြုရ။

#### အပိုဒ် ၃၇ — လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်နှင့် သတင်းအချက်အလက် ရယူခွင့်

လူတိုင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်နှင့် အတွေးအခေါ်များကို ရှာဖွေခွင့်၊ လက်ခံခွင့်နှင့် မျှဝေခွင့်တို့ အပါအဝင် လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်ရှိသည်။ ယင်းတွင် သတင်းစာလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ပုံစံအားလုံး ပါဝင်သည်။ ဤလွတ်လပ်ခွင့်များတွင် တာဝန်ဝတ္တရားများ ပါဝင်ပြီး အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေး သို့မဟုတ် အရေးကြီးသော ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်မှသာ ကန့်သတ်နိုင်သည်။

#### အပိုဒ် ၃၈ — လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခွင့်နှင့် အသင်းအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခွင့်

လူတိုင်းတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နှင့် မိမိတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ရန် အဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် အသင်းအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခွင့်နှင့် ပါဝင်ခွင့်ရှိသည်။ မည်သူ့ကိုမျှ မည်သည့်အသင်းအဖွဲ့တွင်မဆို ပါဝင်ရန် အဓမ္မမပြုရ။

#### အပိုဒ် ၃၉ — ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ပါဝင်ခွင့်

အစိုးရ၏ အာဏာသည် ပြည်သူ့ဆန္ဒအပေါ်တွင် တည်မှီသည်။ လူတိုင်းတွင် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ထားသော ကိုယ်စားလှယ်များမှတစ်ဆင့်ဖြစ်စေ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ပါဝင်ခွင့်ရှိပြီး၊ လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲများတွင် တန်းတူညီမျှ မဲပေးခွင့်ရှိသည်။ လူငယ်များတွင် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်အပေါ် သက်ရောက်မည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ပါဝင်ပြောဆိုခွင့်ရှိသည်။

#### အပိုဒ် ၄၀ — တရားမျှတမှုနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆောင်ရွက်ခွင့်

လူတိုင်းသည် ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် တန်းတူညီမျှကြသည်။ လူတိုင်းတွင် ဘက်လိုက်မှုကင်းသော တရားရုံးများ၏ တရားမျှတသော ဆက်ဆံမှုကို ခံယူခွင့်၊ အပြစ်ရှိကြောင်း မသက်သေပြနိုင်မချင်း အပြစ်ကင်းသူအဖြစ် မှတ်ယူခံရခွင့်၊ ရှေ့နေငှားရမ်းခွင့်နှင့် အခွင့်အရေးများ ချိုးဖောက်ခံရပါက ထိရောက်သော ကုစားမှုရရှိခွင့်တို့ ရှိသည်။ မည်သူမျှ အကြောင်းမဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းခြင်း မခံရစေရ။

#### အပိုဒ် ၄၁ — ပုဂ္ဂိုလ်ရေး လွတ်လပ်ခွင့် (ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ)

လူတိုင်းတွင် မိမိ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ၊ မိသားစု၊ နေအိမ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးတို့၌ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လွတ်လပ်ခွင့်ရှိသည်။ ဤအခွင့်အရေးသည် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်နှင့် ဒေတာများကို ကာကွယ်ခြင်းအထိ သက်ရောက်သည်။ မည်သူမျှ အကြောင်းမဲ့ စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာများကို နှောင့်ယှက်ခြင်း မခံရစေရ။

#### အပိုဒ် ၄၂ — လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်

လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်နှင့် မိမိနေထိုင်မည့်နေရာကို ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် မည်သည့်နိုင်ငံမှမဆို ထွက်ခွာခွင့်နှင့် မိမိ၏နိုင်ငံသို့ ပြန်လာခွင့်ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများမှ ခိုလှုံခွင့် တောင်းခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ထို့အတူ လူတိုင်းတွင် မိမိ၏ ဇာတိမြေ၌ ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။

#### အပိုဒ် ၄၃ — မိသားစုနှင့် အသိုက်အဝန်း

မိသားစုသည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ရှိနိုင်ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေခံယူနစ်ဖြစ်ကာ အကာအကွယ် ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူကြီးများတွင် လွတ်လပ်စွာ သဘောတူညီမှုဖြင့် လက်ထပ်ခွင့်နှင့် မိသားစုတည်ထောင်ခွင့်ရှိသည်။ ကလေးများတွင် စောင့်ရှောက်မှု၊ အကာအကွယ်နှင့် မိသားစုအဆက်အသွယ်များ ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အသိုက်အဝန်းများတွင် မိမိတို့၏ နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် လူမှုရေးဆက်ဆံရေးများကို ထိန်းသိမ်းပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

---

အခန်း (၆) — လူမျိုးစုများ၏ အခွင့်အရေးများ

#### အပိုဒ် ၄၄ — ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်

လူမျိုးအားလုံးတွင် မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်၊ နိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်နှင့် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ဖော်ဆောင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မည်သည့်လူမျိုးကိုမျှ ၎င်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း နည်းလမ်းများ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ပိုင်ခွင့်များမှ မဆွဲထုတ်ရ။

#### အပိုဒ် ၄၅ — လူနည်းစုများနှင့် သီးခြားအသိုက်အဝန်းများ

လူမျိုးစု၊ ဘာသာရေး၊ ဘာသာစကား သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လူနည်းစုများတွင် မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ခံစားခွင့်၊ ဘာသာတရားကို ကိုးကွယ်ခွင့်နှင့် ဘာသာစကားကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ သီးခြားအသိုက်အဝန်း အားလုံး၏ မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုနှင့် ထွန်းကားစည်ပင်မှုများကို ကာကွယ်ပေးရမည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုသည် အသိုက်အဝန်းတစ်ခု၏ မြေယာ၊ အရင်းအမြစ် သို့မဟုတ် နေထိုင်မှုပုံစံအပေါ် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိပါက ထိုအသိုက်အဝန်း၏ လွတ်လပ်၍ ကြိုတင်အသိပေးထားသော သဘောတူညီချက်ကို ရယူရမည်။

#### အပိုဒ် ၄၆ — အမှန်တရားနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး

ကြီးမားသော အမှားများ ကျူးလွန်ခံခဲ့ရသည့်နေရာများတွင် လူမျိုးများ၌ အမှန်တရားကို သိရှိပိုင်ခွင့်၊ အသိအမှတ်ပြုခံရပိုင်ခွင့်နှင့် ကုသခွင့်ရရှိရန် အခွင့်အရေးရှိသည်။ တရားမျှတမှုတွင် တာဝန်ယူမှုသာမက ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးလည်း ပါဝင်သည်။ ငြိမ်းချမ်းသော အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် အတိတ်ကို ရိုးသားစွာ သုံးသပ်ရန် လိုအပ်သည်။

---

အခန်း (၇) — လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ

#### အပိုဒ် ၄၇ — လုံလောက်သော လူနေမှုအဆင့်အတန်း

လူတိုင်းတွင် အစားအစာ၊ ရေ၊ အဝတ်အထည်၊ နေအိမ်နှင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးနှင့် သာယာဝပြောရေးအတွက် လုံလောက်သော လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် မိမိတို့ မထိန်းချုပ်နိုင်သော အခြေအနေများကြောင့် အခက်အခဲကြုံရချိန်၌ လုံခြုံမှုရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ပေါကြွယ်ဝသော ကမ္ဘာကြီးတွင် မည်သူမျှ ငတ်မွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်ခြင်း မရှိစေရ။

#### အပိုဒ် ၄၈ — အလုပ်အကိုင်

လူတိုင်းတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်၊ တရားမျှတသော လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေ၊ ထိုက်တန်သော လုပ်ခလစာနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ်မှုမှ ကာကွယ်ခံရပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အလုပ်သမားများတွင် အသင်းအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခွင့်နှင့် စုပေါင်းညှိနှိုင်းပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် အနားယူခွင့်၊ အားလပ်ခွင့်နှင့် သင့်တင့်သော အလုပ်ချိန်ကန့်သတ်ချက်များ ရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အဓမ္မခိုင်းစေမှုကို တားမြစ်သည်။

#### အပိုဒ် ၄၉ — ပညာရေး

လူတိုင်းတွင် ပညာသင်ကြားခွင့်ရှိသည်။ ပညာရေးသည် လူသား၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို အပြည့်အဝ ဖွံ့ဖြိုးစေရမည်၊ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်သော အတွေးအခေါ်နှင့် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို ပျိုးထောင်ပေးရမည်၊ အခွင့်အရေးနှင့် ကွဲပြားမှုများအပေါ် လေးစားမှုကို ခိုင်မာစေရမည်ဖြစ်ပြီး လူမျိုးအားလုံးကြား နားလည်မှုကို တိုးတက်စေရမည်။ အခြေခံပညာရေးသည် အခမဲ့ဖြစ်ပြီး မသင်မနေရ ဖြစ်ရမည်။ အဆင့်မြင့်ပညာရေးကို လူတိုင်း လက်လှမ်းမီနိုင်အောင် တဖြည်းဖြည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

#### အပိုဒ် ၅၀ — ကျန်းမာရေး

လူတိုင်းတွင် ရရှိနိုင်သော အမြင့်ဆုံးသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအဆင့်အတန်းကို ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ယင်းတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ မရှိမဖြစ်ဆေးဝါးများ၊ သန့်ရှင်းသောရေ၊ လုံလောက်သောအာဟာရနှင့် ကျန်းမာသော နေထိုင်မှုအခြေအနေများ ပါဝင်သည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ရုပ်ကျန်းမာရေးနှင့် တန်းတူအလေးထားရမည်။

#### အပိုဒ် ၅၁ — ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သိပ္ပံပညာ

လူတိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှုဘဝ၌ ပါဝင်ခွင့်၊ အနုပညာကို ခံစားခွင့်နှင့် သိပ္ပံပညာတိုးတက်မှု၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ခံစားပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ရိုးရာအသိပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို လေးစားကာကွယ်ရမည်။ လူသားတို့၏ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းနှင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု အသီးအပွင့်များသည် နောက်ဆုံးတွင် လူသားအားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။

#### အပိုဒ် ၅၂ — တရားမျှတသော စီးပွားရေးစနစ်

စီးပွားရေးသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု စုဆောင်းရန်သက်သက်အတွက်မဟုတ်ဘဲ လူသားတို့၏ သာယာဝပြောရေးနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ ကျန်းမာရေးကို အကျိုးပြုရမည်။ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးတို့သည် တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရမည်။ လူမျိုးအားလုံးတွင် မိမိတို့၏ သဘာဝအရင်းအမြစ်များအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာရှိသည်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှု သို့မဟုတ် ခေါင်းပုံဖြတ်မှုကို တည်တံ့စေသော စီးပွားရေးစီစဉ်မှုများသည် မတရားပေ။

---

အခန်း (၈) — ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်၏ အခွင့်အရေးများ

#### အပိုဒ် ၅၃ — သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ လက်လှမ်းမီခွင့်

လူတိုင်းတွင် ခေတ်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်း၌ ပါဝင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများနှင့် ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံများကို လက်လှမ်းမီခွင့်ရှိသည်။ သတင်းအချက်အလက်ခေတ်၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မျှဝေရမည်ဖြစ်ပြီး လက်လှမ်းမီရန် အတားအဆီးများကို တဖြည်းဖြည်း ကျော်လွှားရမည်။

#### အပိုဒ် ၅၄ — ဒေတာကာကွယ်မှု

လူတိုင်းတွင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ရေးဒေတာများကို ကာကွယ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို စုဆောင်းခြင်းနှင့် အသုံးပြုခြင်းသည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရမည်၊ တရားဝင်ရည်ရွယ်ချက်များအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော သဘောတူညီချက် ရယူရမည်။ လူတိုင်းတွင် မိမိနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်ဒေတာများကို သိမ်းဆည်းထားသည်ကို သိရှိပိုင်ခွင့်ရှိပြီး မှားယွင်းသော သို့မဟုတ် မလိုအပ်သော ဒေတာများကို ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်သိမ်းခြင်းပြုပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

#### အပိုဒ် ၅၅ — တရားမဝင် စောင့်ကြည့်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်

မည်သူမျှ အကြောင်းမဲ့ သို့မဟုတ် တရားမဝင် စောင့်ကြည့်ခြင်း မခံရစေရ။ ဆက်သွယ်ရေး သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းအား ဥပဒေအရ ခွင့်ပြုချက်ရှိရမည်၊ လိုအပ်ချက်ရှိရမည်၊ အချိုးအစားညီမျှရမည်ဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်သော ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိရမည်။ လျှို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ပိုင်ခွင့်ကို ကာကွယ်ပေးရမည်။

#### အပိုဒ် ၅၆ — အလိုအလျောက် ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိခြင်း

အလိုအလျောက် စနစ်များ (Automated systems) က လူသားတို့၏ဘဝအပေါ် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရာတွင် သို့မဟုတ် လွှမ်းမိုးရာတွင်၊ ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မည်သို့ချမှတ်သည်ကို နားလည်ပိုင်ခွင့်၊ လူသားက ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခွင့်နှင့် ထိရောက်စွာ ကန့်ကွက်ပိုင်ခွင့်တို့ရှိသည်။ မည်သူမျှ အယ်လ်ဂိုရီသမ် (Algorithmic) စနစ်များ၏ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းကို မခံရစေရ။

---

အခန်း (၉) — လူသားမျိုးနွယ်ကို အကျိုးပြုမည့် နည်းပညာ

#### အပိုဒ် ၅၇ — နည်းပညာအတွက် လမ်းညွှန်အခြေခံမူများ

နည်းပညာသည် လူသားကို အကျိုးပြုရမည်ဖြစ်ပြီး လူသားအပေါ် လွှမ်းမိုးခြင်း မရှိစေရ။ ဉာဏ်ရည်တု အပါအဝင် အစွမ်းထက်သော နည်းပညာများကို လူသားဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားသော၊ လူသား၏ ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းသော၊ တရားမျှတမှုကို မြှင့်တင်သော၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသော၊ တာဝန်ယူမှုရှိသောနှင့် ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ပေးသော နည်းလမ်းများဖြင့်သာ တီထွင်အသုံးပြုရမည်။ နည်းပညာကို တီထွင်ဖန်တီးသူများနှင့် အသုံးပြုသူများသည် ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုများအတွက် တာဝန်ရှိသည်။

#### အပိုဒ် ၅၈ — အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် လူသား၏ ထိန်းချုပ်မှု

လူသားတို့၏ အသက်နှင့် သာယာဝပြောရေးအတွက် ကြီးမားသော အကျိုးဆက်ရှိသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လူသား၏ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်သာ ထားရှိရမည်။ အသက်နှင့် သေခြင်းဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များတွင် စက်ပစ္စည်းများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အာဏာ မပေးအပ်ရပါ။ လူသား၏ ဝေဖန်ပိုင်းခြားမှု၊ ပညာရှိမှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုများကို ထိုအရည်အချင်းများ ကင်းမဲ့သော စနစ်များထံ လွှဲပြောင်းပေး၍မရပါ။

#### အပိုဒ် ၅၉ — နည်းပညာဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ခြင်း

လူတိုင်းတွင် လူသားတို့၏ အားနည်းချက်များကို လှည့်ဖြားရန်၊ ခေါင်းပုံဖြတ်ရန် သို့မဟုတ် လွှမ်းမိုးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော နည်းပညာများမှ ကာကွယ်ခံရပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကလေးငယ်များနှင့် အခြားသော ထိခိုက်လွယ်သူများအတွက် အထူးအကာအကွယ်များ ပေးအပ်ရမည်။ နည်းပညာများသည် ကြီးမားသော ဘေးအန္တရာယ်များ ဖြစ်စေနိုင်ပါက သတိကြီးစွာဖြင့်သာ အသုံးပြုရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၀ — လူသားချင်း ဆက်သွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း

နည်းပညာသည် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော လူသားအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးနှင့် အသိုက်အဝန်းများကို အစားထိုးခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ မြှင့်တင်ပေးခြင်းမျိုးသာ ဖြစ်ရမည်။ လူသားတို့၏ သာယာဝပြောရေးကို ထိခိုက်စေသော မရှိမဖြစ်ဝန်ဆောင်မှုများတွင် လူသားနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်သည့် ရွေးချယ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။ လူသားတို့၏ တည်ရှိမှု၊ စာနာမှုနှင့် ဂရုစိုက်မှုတို့၏ အစားထိုးမရနိုင်သော တန်ဖိုးများကို အသိအမှတ်ပြုရမည်။

---

အခန်း (၁၀) — သက်ရှိကမ္ဘာမြေ

#### အပိုဒ် ၆၁ — ကျန်းမာသော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး

လူတိုင်းတွင် သန့်ရှင်းသောလေ၊ ဘေးကင်းသောရေ၊ ကျန်းမာသော ဂေဟစနစ်နှင့် တည်ငြိမ်သော ရာသီဥတုတို့ အပါအဝင် သန့်ရှင်း၍ ကျန်းမာကာ ရေရှည်တည်တံ့သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် သာယာဝပြောရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသော ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးယိုယွင်းမှုများကို ကာကွယ်တားဆီးပြီး ပြုပြင်ရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၂ — သဘာဝတရားအပေါ် လေးစားမှု

သဘာဝလောကသည် လူသားများအတွက် အသုံးဝင်မှုထက် ကျော်လွန်သော တန်ဖိုးများရှိပြီး လေးစားမှုနှင့် အကာအကွယ် ရရှိထိုက်သည်။ ဂေဟစနစ်များ၊ မျိုးစိတ်များနှင့် သက်ရှိကွန်ရက်များကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးသွားသော နေရာများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရမည်။ မြေယာအပေါ် မှီခိုနေထိုင်ပြီး စောင့်ရှောက်သူများသည် ၎င်းကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် ပါဝင်ပြောဆိုခွင့်ရှိရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၃ — ရာသီဥတု တည်ငြိမ်မှု

တည်ငြိမ်သော ရာသီဥတုသည် လူသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် သက်ရှိများ ထွန်းကားစည်ပင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ လူမျိုးအားလုံးတွင် ရာသီဥတုစနစ်ကို ကာကွယ်ရန် တာဝန်ရှိပြီး၊ ရာသီဥတု ပျက်စီးစေရန် အများဆုံး ပါဝင်ခဲ့သူများနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း အရှိဆုံးသူများတွင် ပိုမိုကြီးမားသော တာဝန်ရှိသည်။ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်မှုများ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို တရားမျှတစွာ ခွဲဝေရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၄ — ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု

ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နောင်လာနောက်သားများ၏ လိုအပ်ချက်များကို မထိခိုက်စေဘဲ လက်ရှိမျိုးဆက်၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရမည်။ စီးပွားရေး တိုးတက်မှု၊ လူမှုရေး သာယာဝပြောမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးတို့သည် ခွဲခြား၍မရဘဲ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေသည်။ လူမျိုးတိုင်းတွင် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးထားချက်များနှင့် အခြေအနေများအလိုက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

---

အခန်း (၁၁) — အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်း

#### အပိုဒ် ၆၅ — နိုင်ငံတော်များ၏ တာဝန်ရှိမှု

နိုင်ငံတော်များသည် ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ အခွင့်အရေးများကို လေးစားရန်၊ ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖြည့်ဆည်းပေးရန် အဓိကတာဝန်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ချိုးဖောက်မှုများအတွက် ထိရောက်သော ကုစားမှုများကို ပေးအပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည် အပြည့်အဝဖြင့် အခွင့်အရေးအားလုံးကို တဖြည်းဖြည်း အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။ နိုင်ငံတော်များသည် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ တစ်ဦးတည်း မဖြေရှင်းနိုင်သော စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် နိုင်ငံတကာတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၆ — အဖွဲ့အစည်းများ၏ တာဝန်ရှိမှု

ကော်ပိုရေးရှင်းများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လုပ်ငန်းဌာနအားလုံးသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုအားလုံးတွင် လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေးစားရမည်။ ၎င်းတို့သည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ အန္တရာယ်များကို တားဆီးရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများအတွက် တာဝန်ယူရမည်။ အာဏာရှိခြင်းတွင် တာဝန်ရှိမှု ပါဝင်သည်။

#### အပိုဒ် ၆၇ — အခွင့်အရေးများအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ

အခွင့်အရေးများကို ဥပဒေအရ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်အတိုင်း၊ အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေး သို့မဟုတ် အရေးကြီးသော ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည့်အတိုင်းသာ၊ ၎င်းအပြင် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အချိုးအစားညီမျှစွာသာ ကန့်သတ်နိုင်သည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်၊ ကျွန်ပြုခံရခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် အကြောင်းမဲ့ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့် စသည့် အခြေခံအခွင့်အရေးအချို့ကို မည်သည့်အခြေအနေတွင်မျှ ရပ်ဆိုင်းခြင်း မပြုရပါ။

#### အပိုဒ် ၆၈ — ကုစားမှုနှင့် တာဝန်ခံမှု

မိမိ၏ အခွင့်အရေးများ ချိုးဖောက်ခံရသော လူတိုင်းတွင် ထိရောက်သော ကုစားမှု ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ တိုင်ကြားချက်များကို လက်ခံရန်၊ ချိုးဖောက်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်နှင့် တာဝန်ခံမှုရှိစေရန်အတွက် လွတ်လပ်သော ယန္တရားများ ရှိရမည်။ မကောင်းမှုများကို ဖော်ထုတ်သူများကို ကာကွယ်ပေးရမည်။

#### အပိုဒ် ၆၉ — အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများအတွက် ပညာပေးခြင်း

အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားဆိုင်ရာ အသိပညာများကို အဆင့်တိုင်းရှိ ပညာရေးနှင့် ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် မြှင့်တင်ရမည်။ လူတိုင်းတွင် ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းအကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ အခြေခံမူများအတိုင်း မည်သို့နေထိုင်ရမည်ကို သင်ယူခွင့် ရှိရမည်။ ဗဟုသုတများနှင့်အတူ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျိုးထောင်မှုနှင့် နိုင်ငံသားကောင်း ပီသမှုတို့ကိုလည်း လေ့ကျင့်ပေးရမည်။

#### အပိုဒ် ၇၀ — အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်

ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ မည်သည့်အချက်ကိုမျှ အခြားနေရာတွင် ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ကာကွယ်ထားသော အခွင့်အရေးကို ကန့်သတ်ရန် သို့မဟုတ် ဤစာတမ်းပါ အခွင့်အရေးများကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကြောင်းပြရန်ဟု အဓိပ္ပာယ်မကောက်ယူရပါ။ ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းနှင့် လူသားဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ပေးသော အခြားစာချုပ်စာတမ်းများနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ ဖတ်ရှုရမည်။

---

နိဂုံးချုပ် အတည်ပြုချက်

ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းသည် လူသားမျိုးနွယ်၏ ဘုံကိုယ်ကျင့်တရား အမွေအနှစ်များအပေါ်တွင် အခြေခံထားသည် -

* ဘာသာတရားကြီးတိုင်းက သွန်သင်ထားသော ရွှေစည်းမျဉ်း (ကိုယ်ချင်းစာတရား)၊

* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ နိုင်ငံတကာ ပဋိညာဉ်များ၊

* တရားမျှတမှုအတွက် ကြိုးပမ်းနေသော နိုင်ငံများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများနှင့် ပဋိညာဉ်များ၊

* ကမ္ဘာမြေနှင့် ဆက်နွယ်နေထိုင်ခဲ့ကြသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ၏ ပညာရှိမှု၊

* ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများနှင့် ဒဿနဗေဒများမှ မြင့်မြတ်သောကျမ်းစာများနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား သွန်သင်ချက်များ၊

* လူသားများ ထွန်းကားစည်ပင်စေရန် မည်သည်တို့ လိုအပ်သည်ဟူသော စိတ်ပညာ၊ ဒဿနဗေဒနှင့် လူသားတို့၏ အတွေ့အကြုံများမှ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းကို နောက်ဆုံးစကားလုံးအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ဆွေးနွေးမှုများ၊ ကတိကဝတ်များနှင့် ဘုံလုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် ဖိတ်ခေါ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် တင်ပြအပ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား ကွဲပြားစေသည့်အရာများအကြောင်းမဟုတ်ဘဲ စည်းလုံးစေသည့်အရာများအကြောင်းကို ပြောဆိုထားပါသည်။ ၎င်းသည် မည်သည့်နိုင်ငံ၊ ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် ယုံကြည်ချက်တစ်ခုတည်းနှင့်မျှ သက်ဆိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ လူတိုင်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုံအိမ်ဂေဟာ၏ အဖိုးတန်မှုကို အသိအမှတ်ပြုသူ အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် သေးငယ်သော ကမ္ဘာဂြိုဟ်တစ်ခုပေါ်ရှိ လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံကြမ္မာများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်နွယ်နေပါသည်။ ရှေ့သို့လှမ်းရမည့်လမ်းမှာ ကွဲပြားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ညီညွတ်ခြင်းဖြစ်သည်၊ ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီခြင်းဖြစ်သည်၊ စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်ပါသည်။

ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား မိမိတို့၏ အခွင့်အရေးများကို တောင်းဆိုရန်သာမက အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေးများကို လေးစားသောသူများ - ကြင်နာမှု၊ ရိုးသားမှု၊ သတ္တိနှင့် ပညာရှိမှုတို့ရှိသောသူများ - ဖြစ်လာရန် တိုက်တွန်းနေပါသည်။ ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီသူများ၊ နံရံများအစား တံတားများကို တည်ဆောက်သူများ၊ လူသားမျိုးနွယ်၏ ခရီးစဉ်နှင့် ထိုက်တန်သူများ ဖြစ်လာရန် ဖြစ်ပါသည်။

ဤမျှော်မှန်းချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား လူတိုင်းထွန်းကားစည်ပင်နိုင်သည့်၊ တရားမျှတမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတို့ ပွေ့ဖက်နိုင်သည့်၊ လူသားတို့၏ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းသည် ဘုံအကျိုးစီးပွားကို အကျိုးပြုသည့်နှင့် လူသားမျိုးနွယ်သည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည့် ကမ္ဘာမြေကြီးနှင့် ဟန်ချက်ညီညီ နေထိုင်နိုင်သည့် ကမ္ဘာကြီးဆီသို့ လမ်းပြပါစေသတည်း။

**မျက်မှောက်နှင့် အနာဂတ်ရှိ လူမျိုးအားလုံးအတွက်  

လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်းအဖြစ်  

မျှော်လင့်ချက်နှင့် စည်းလုံးမှုအပြည့်ဖြင့် ကြေညာအပ်ပါသည်။**

---

အပိုင်း (၂) — ရိုးရှင်းသော ဘာသာစကားဖြင့် ဖော်ပြချက်

အထွေထွေစာဖတ်သူများအတွက်

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်စာတမ်း — ရိုးရှင်းသော ရှင်းလင်းချက်

#### ဤစာတမ်းသည် ဘာလဲ?

ဤစာတမ်းသည် လူသားအားလုံးအတွက် မျှဝေထားသော တန်ဖိုးများဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါတို့ကို ဖော်ပြထားသည် -

* လူတိုင်းသည် မည်သို့ဆက်ဆံခံရရန် ထိုက်တန်သနည်း

* ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သို့သောသူများဖြစ်အောင် ကြိုးစားသင့်သနည်း

* ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၊ မိမိတို့အသိုက်အဝန်းနှင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ်အပေါ် မည်သို့ဆက်ဆံသင့်သနည်း

* လူတိုင်းတွင် မည်သည့်အခွင့်အရေးများ ရှိသနည်း

* ထိုအခွင့်အရေးများနှင့်အတူ မည်သည့်တာဝန်များ ပါလာသနည်း

၎င်းသည် ဘာသာတရား၊ ဒဿနဗေဒနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအားလုံးမှ ပညာရပ်များကို ထုတ်နုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဓိက စိတ်ကူးမှာ ရှေးကျပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျုံးဝင်ပါသည် - မိမိအပေါ် အခြားသူများကို ပြုမူစေလိုသည့်အတိုင်း အခြားသူများအပေါ် ပြုမူပါ။

#### အဓိက အတွေးအခေါ်များ

**၁။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်**

ကျွန်ုပ်တို့၏ ကွဲပြားမှုများ (ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ ယုံကြည်ချက်၊ နိုင်ငံ) အားလုံး၏ အောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် တူညီသော လူသားဆန်မှုကို မျှဝေထားကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကွဲပြားခြင်းထက် တူညီခြင်းက ပိုများပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်သည် ဤစည်းလုံးမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

**၂။ လူတိုင်းတွင် တန်ဖိုးရှိသည်**

သင်သည် အရေးပါသောသူ ဖြစ်သည်။ သင်ပိုင်ဆိုင်သည့်အရာ၊ သင်အောင်မြင်ခဲ့သည့်အရာ သို့မဟုတ် သင့်အကြောင်း အခြားသူများ ပြောဆိုသည့်အရာတို့ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ သင်သည် လူသားတစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် အရေးပါခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤတန်ဖိုးကို မည်သူမျှ လုယူ၍မရပါ။

**၃။ ကြင်နာပါ၊ ရိုးသားပါ၊ လေးစားပါ**

ဤအရာများသည် ကောင်းမွန်သော အတွေးအခေါ်များသာမကဘဲ မည်သည့်ကောင်းမွန်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက်မဆို အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ပါသည်။ ကြင်နာမှုက ဘဝကို ရှင်သန်ရလွယ်ကူစေသည်။ ရိုးသားမှုက ယုံကြည်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ လေးစားမှုက လူတိုင်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို အသိအမှတ်ပြုရာ ရောက်သည်။

**၄။ ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီပါ**

ကောင်းမွန်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်မှာ လူတိုင်းသည် အခြားသူများအပေါ် မတရားသဖြင့် အခွင့်အရေးမယူဘဲ မိမိတို့ တတ်စွမ်းသမျှ ပါဝင်ကူညီသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ လူတိုင်း ပါဝင်ကူညီပြီး မည်သူမျှ ခေါင်းပုံမဖြတ်သည့်အခါ အားလုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ကြမည်။

**၅။ ကွဲပြားခြင်းထက် ညီညွတ်ခြင်းကို ဦးစားပေးပါ**

ကျွန်ုပ်တို့ကို ကွဲပြားစေသည့် အင်အားစုများ (လူမျိုးစုစွဲဝါဒ၊ အစွဲအလမ်း၊ ငါတို့နှင့်သူတို့ဟူသော အတွေးအခေါ်) သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်ကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအရာများကို တွန်းလှန်ပြီး ဘုံသဘောထားများကို ရှာဖွေရမည်။

**၆။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု**

သင်သည် သင်၏အသိုက်အဝန်းနှင့် နိုင်ငံသားသာမက လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုလုံးနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများသည် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်းအဖြစ် တွေးတောလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။

**၇။ အခွင့်အရေးတွင် တာဝန်များ ပါဝင်သည်**

အခွင့်အရေးရှိခြင်းသည် မိမိလိုချင်ရာကို မဆင်မခြင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ လွတ်လပ်မှုသည် လူသားများက တာဝန်သိသိ အသုံးပြုမှသာ အလုပ်ဖြစ်ပါသည်။

**၈။ ကမ္ဘာမြေကို ဂရုစိုက်ပါ**

ဤကမ္ဘာဂြိုဟ်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ တစ်ခုတည်းသော အိမ်ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့အတွက်သာမက နောင်လာနောက်သားများအတွက်ပါ ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်ရမည်။

**၉။ လူသားမျိုးနွယ်သည် ခရီးစဉ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရှိနေသည်**

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးစားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်တစ်ခုချင်းစီသည် ပိုမိုတရားမျှတပြီး ထွန်းကားစည်ပင်သော အခြေအနေသို့ ရှေ့တိုးဆောင်ရွက်နိုင်သည်။

**၁၀။ မျှော်လင့်ချက်ရှိရန် အကြောင်းပြချက်ရှိသည်**

ပြဿနာများစွာ ရှိနေသည့်တိုင် တိုးတက်မှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ မျှော်လင့်ချက်သည် အခြေအမြစ်မရှိသော အရာမဟုတ်ဘဲ၊ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အဓိပ္ပာယ်ရှိစေသည့် အရာဖြစ်သည်။

#### ကျွန်ုပ်တို့သည် မည်သို့သောသူများ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားသင့်သနည်း

* **ကြင်နာသူ** — အခြားသူများကို နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာနှင့် ဂရုတစိုက် ဆက်ဆံခြင်း

* **ရိုးသားသူ** — အမှန်အတိုင်း ပြောဆိုခြင်း၊ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှု မပြုခြင်း

* **လေးစားသူ** — လူတိုင်းကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူအဖြစ် ဆက်ဆံခြင်း

* **ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိသူ** — မိမိ၏ ထူးခြားသော လက်ဆောင်မွန်များဖြင့် ပါဝင်ကူညီခြင်း

* **စူးစမ်းလိုစိတ်ရှိသူ** — အမြဲတမ်း သင်ယူလိုပြီး နားလည်လိုစိတ်ရှိခြင်း

* **ရဲရင့်သူ** — မှန်ကန်သောအရာအတွက် ရပ်တည်ရဲခြင်း

* **နှိမ့်ချသူ** — မိမိတွင် အဖြေအားလုံး မရှိသည်ကို သိရှိခြင်း

* **ကျေးဇူးသိတတ်သူ** — မိမိရရှိထားသည့်အရာများကို တန်ဖိုးထားခြင်း

* **ခွင့်လွှတ်တတ်သူ** — နာကြည်းမှုများကို လွှတ်ချပြီး ကုသခွင့်ပေးခြင်း

* **ပျော်ရွှင်သူ** — ဘဝတွင် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်စရာများကို ရှာဖွေခြင်း

* **မျှော်လင့်ချက်ရှိသူ** — အနာဂတ် ပိုကောင်းလာမည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း

* **ပါဝင်ကူညီသူ** — အခြားသူများကို ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ မိမိတတ်စွမ်းသမျှ ပေးဆပ်ခြင်း

#### လူတိုင်းတွင် မည်သည့်အခွင့်အရေးများ ရှိသနည်း

**အခြေခံအခွင့်အရေးများ -**

* အသက်ရှင်သန်ခွင့်နှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံခွင့်

* လွတ်လပ်စွာ တွေးတောခြင်း၊ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြောဆိုခွင့်

* ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လွတ်လပ်ခွင့်

* ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် တရားမျှတစွာ ဆက်ဆံခံရခွင့်

* သွားလာခွင့်နှင့် နေထိုင်မည့်နေရာ ရွေးချယ်ခွင့်

* မိသားစုနှင့် အသိုက်အဝန်းတွင် နေထိုင်ခွင့်

**လူမှုရေးအခွင့်အရေးများ -**

* လုံလောက်သော အစားအစာ၊ ရေနှင့် ခိုလှုံရာ

* ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု (ရုပ်ပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်း)

* ပညာသင်ကြားခွင့်

* တရားမျှတသော အလုပ်နှင့် လုပ်ခလစာ

* အနားယူခွင့်နှင့် အားလပ်ချိန်

* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သိပ္ပံပညာတို့တွင် ပါဝင်ခွင့်

**ဒစ်ဂျစ်တယ်ကမ္ဘာတွင် -**

* အင်တာနက် အသုံးပြုခွင့်

* ကိုယ်ရေးဒေတာများကို ကာကွယ်ပိုင်ခွင့်

* ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ စောင့်ကြည့်မခံရခွင့်

* ကွန်ပျူတာများက သင့်အပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရာတွင် နားလည်ပိုင်ခွင့်

**ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ -**

* သန့်ရှင်းသော လေနှင့် ရေ

* တည်ငြိမ်သော ရာသီဥတု

* ကျန်းမာသော ဂေဟစနစ်များ

#### လူတိုင်းတွင် မည်သည့်တာဝန်များ ရှိသနည်း

* မိမိအပေါ် အခြားသူများကို ပြုမူစေလိုသည့်အတိုင်း အခြားသူများအပေါ် ပြုမူရန်

* ကြင်နာမှု၊ ရိုးသားမှုနှင့် လေးစားမှုရှိရန်

* မိမိအသိုက်အဝန်းအတွက် ပါဝင်ကူညီရန်

* အခြားသူများ၏ စေတနာကို အခွင့်ကောင်းမယူရန်

* အရင်းအမြစ်များကို ဖြုန်းတီးခြင်းမပြုဘဲ ပညာရှိရှိ သုံးစွဲရန်

* ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ရန်

* ကွဲပြားခြင်းထက် ညီညွတ်ခြင်းကို ရှာဖွေရန်

* ဘိုးဘွားကောင်းများ ဖြစ်ရန် (အနာဂတ်အတွက် ကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာကြီးကို ချန်ထားရန်)

* မျှော်လင့်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းပြီး အခြားသူများကိုလည်း မျှော်လင့်ချက်ပေးရန်

#### ရွှေစည်းမျဉ်း (ကိုယ်ချင်းစာတရား) — အစဉ်အလာများစွာတွင်

အဓိကကျသော ဘာသာတရားနှင့် ဒဿနဗေဒ တိုင်းတွင် တူညီသော အခြေခံအတွေးအခေါ်ရှိသည် -

* **ခရစ်ယာန်ဘာသာ -** "အခြားသူများက သင့်အပေါ် ပြုမူစေလိုသည့်အတိုင်း သင်သည်လည်း သူတို့အပေါ် ပြုမူလော့။"

* **အစ္စလာမ်ဘာသာ -** "မိမိအတွက် လိုလားတောင့်တသကဲ့သို့ မိမိ၏ ညီအစ်ကိုအတွက်လည်း မလိုလားမချင်း သင်တို့အနက် မည်သူမျှ စစ်မှန်သော ယုံကြည်သူ မဖြစ်နိုင်ပါ။"

* **ဂျူးဘာသာ -** "မိမိအတွက် မုန်းတီးဖွယ်ဖြစ်သောအရာကို အိမ်နီးချင်းအပေါ် မပြုမူပါနှင့်။"

* **ဗုဒ္ဓဘာသာ -** "မိမိအား နာကျင်စေသောအရာဖြင့် အခြားသူများကို မနာကျင်စေပါနှင့်။" (မိမိကိုယ်ကို နှိုင်းစာ၍ အခြားသူအား မညှဉ်းဆဲပါနှင့်)

* **ဟိန္ဒူဘာသာ -** "မိမိအပေါ် ဆက်ဆံစေလိုသည့်အတိုင်း အခြားသူများကို ဆက်ဆံပါ။"

* **ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ -** "မိမိအပေါ် မကျရောက်စေလိုသောအရာကို အခြားသူများအပေါ် မပြုလုပ်ပါနှင့်။"

* **တိုင်းရင်းသားရိုးရာပညာ -** "ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးသည် ဆက်နွယ်နေကြသည်။"

ဤသည်မှာ တိုက်ဆိုင်မှုမဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် လူသားအားလုံး မျှဝေထားသည့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ လမ်းပြအိမ်မြှောင် ဖြစ်ပါသည်။

#### တစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် အနှစ်ချုပ်

ကျွန်ုပ်တို့သည် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်၊ လူတိုင်းတွင် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည်၊ ကြင်နာ၊ ရိုးသား၊ လေးစားပါ၊ ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီပါ၊ ကွဲပြားခြင်းထက် ညီညွတ်ခြင်းကို ရှာဖွေပါ၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးနှင့် ကမ္ဘာမြေကို ဂရုစိုက်ပါ။

---

အပိုင်း (၃) — လူငယ်များအတွက် မူကွဲ

ဆယ်ကျော်သက်များ (အသက် ၁၃-၁၉ နှစ်) အတွက်

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်စာတမ်း — လူငယ်များအတွက်

#### ဤသည်မှာ သင်နှင့်သက်ဆိုင်ပါသည်

ဤစာတမ်းသည် သင့်အပါအဝင် လူသားတိုင်း ရရှိထိုက်သောအရာများအကြောင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် သင် မည်သို့သောသူ ဖြစ်လာနိုင်သနည်းဟူသည့်အချက်အကြောင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။

၎င်းသည် စည်းကမ်းချက်သက်သက် မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာကြီး မည်သို့ဖြစ်လာနိုင်သနည်းဟူသည့် မျှော်မှန်းချက် ဖြစ်ပါသည်။

အရေးကြီးဆုံး အတွေးအခေါ်ကတော့ ရိုးရှင်းပါသည် - **လူတွေကို သင်ဆက်ဆံခံချင်တဲ့အတိုင်း ပြန်ဆက်ဆံပါ။**

သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာတရားတိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုတိုင်းနှင့် ပညာရှိတိုင်းသည် ဤအချက်ကို တစ်မျိုးမဟုတ်တစ်မျိုး ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

#### ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး တစ်လှေတည်းစီး တစ်ခရီးတည်းသွားများ ဖြစ်ကြသည်

ဤအချက်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည် - ကျွန်ုပ်တို့သည် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်။

ဟုတ်ပါသည်၊ ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ ဘာသာတရားနှင့် နိုင်ငံများ ရှိကြသည်။ သို့သော် ထိုအရာအားလုံး၏ အောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် သေးငယ်သော ကမ္ဘာဂြိုဟ်တစ်ခုပေါ်ရှိ တူညီသော မျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်များသည် ကျွန်ုပ်တို့ ကြိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ မကြိုက်သည်ဖြစ်စေ ဆက်နွယ်နေပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာများ (ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ AI၊ မညီမျှမှု) သည် နယ်စပ်များကို ဂရုမစိုက်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုပြဿနာများကို အတူတကွ ဖြေရှင်းရမည်၊ မဟုတ်လျှင် လုံးဝ ဖြေရှင်းနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။

ဤသည်မှာ သင့်ကိုယ်ပိုင် မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုကို စွန့်လွှတ်ရမည်ဟု မဆိုလိုပါ။ သင့်နိုင်ငံကိုလည်း ချစ်နိုင်ပြီး လူသားမျိုးနွယ်ကိုလည်း ဂရုစိုက်နိုင်ပါသည်။ သင့်ယဉ်ကျေးမှုကိုလည်း ဂုဏ်ယူနိုင်ပြီး အခြားသူများကိုလည်း လေးစားနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရင့်ကျက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

#### ကြင်နာပါ။ ရိုးသားပါ။ လေးစားပါ။

ဤအရာများသည် အခြေခံကျသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အခြားအရာအားလုံးထက် ပို၍ အရေးကြီးပါသည်။

**ကြင်နာမှု**

သေးငယ်သော ကြင်နာမှုများက ဘဝကို ရှင်သန်ရလွယ်ကူစေသည်။ ကြင်နာမှုမရှိလျှင် ကမ္ဘာကြီးသည် အေးစက်ပြီး ကြမ်းတမ်းနေမည်။ သင်သည် ကြင်နာတတ်ရုံမျှဖြင့် တစ်စုံတစ်ဦး၏ တစ်နေ့တာကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိပါသည်။

**ရိုးသားမှု**

မလိမ်ပါနှင့်။ မလှည့်ဖြားပါနှင့်။ မကလိမ်မကျစ်ပါနှင့်။ လိမ်လည်မှုများပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသော ကမ္ဘာကြီးသည် ပြိုလဲတတ်ပါသည်။ သင် ရိုးသားလျှင် ယုံကြည်ခြင်း ခံရမည်။ ၎င်းသည် အရေးကြီးပါသည်။

**လေးစားမှု**

လူတိုင်းကို အရေးပါသူများအဖြစ် ဆက်ဆံပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့သည် တကယ်ပဲ အရေးပါသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင်နှင့် သဘောထားမတိုက်ဆိုင်သူများကိုပင် လေးစားပါ။ သင်နှင့် မတူညီသူများကိုပင် လေးစားပါ။ လေးစားခြင်းဆိုသည်မှာ သဘောတူခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ၊ သူတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။

#### ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီပါ

ဤသည်မှာ ဘဝအတွက် အခြေခံမူဖြစ်သည် - **သင့်အတတ်နိုင်ဆုံး ပေးဆပ်ပါ။ မတရားတဲ့ အခွင့်အရေးကို မယူပါနဲ့။**

ကျန်းမာသော လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုသည်မှာ လူတိုင်း မိမိတတ်နိုင်သလောက် ပါဝင်ကူညီပြီး မည်သူမျှ ရှေ့ရောက်ရန်အတွက် အခြားသူများကို ခေါင်းပုံမဖြတ်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။

ရည်မှန်းချက်မှာ အခြားသူများကို နစ်နာစေပြီး "အနိုင်ရ" ရန်မဟုတ်ပါ။ အားလုံး အတူတကွ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ဖြစ်သည်။ အခြားသူများကို ရှုံးနိမ့်စေခြင်းဖြင့် သင်အောင်မြင်လာပါက ၎င်းသည် စစ်မှန်သော အောင်မြင်မှု မဟုတ်ပါ။

#### ကွဲပြားခြင်းထက် ညီညွတ်ခြင်း

ကမ္ဘာကြီးသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကွဲပြားစေမည့် အင်အားစုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည် - နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ လူမျိုးစုစွဲဝါဒ၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု၊ အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ ငါတို့နှင့်သူတို့ဟူသော အတွေးအခေါ်များ။

ဤအင်အားစုများသည် အန္တရာယ်ရှိသည်။ ၎င်းတို့ကြောင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်ရသည်။ ဒီမိုကရေစီများ ပျက်စီးရသည်။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်သော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ရသည်။

သင့်တာဝန်မှာ - ကမ္ဘာကြီးကို "ငါတို့နှင့် သူတို့" ဟု မြင်လိုသော အာသီသကို တွန်းလှန်ပါ။ ဘုံသဘောထားများကို ရှာဖွေပါ။ နံရံများအစား တံတားများကို တည်ဆောက်ပါ။

ဤသည်မှာ သင်သည် အခြားသူများနှင့် သဘောထားကွဲလွဲခွင့်မရှိ သို့မဟုတ် မှန်ကန်သောအရာအတွက် ရပ်တည်ခွင့်မရှိဟု မဆိုလိုပါ။ "သူတို့" သည်လည်း လူသားများဖြစ်သည်ကို သတိရရန်သာ ဖြစ်ပါသည်။

#### ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု

သင်သည် သင့်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားသာမကဘဲ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသားလည်း ဖြစ်သည်။

ဤသည်မှာ နိုင်ငံရေးအကြောင်း သို့မဟုတ် သင့်အမျိုးသားရေး မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုကို စွန့်လွှတ်ရန် မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် လက်တွေ့ဘဝကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည် - ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများသည် နယ်စပ်များတွင် ရပ်တန့်မသွားသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများသည်လည်း နယ်စပ်များတွင် ရပ်တန့်မသွားသင့်ပါ။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ ကူးစက်ရောဂါများ၊ AI၊ နျူကလီးယားလက်နက်များ။ ဤအရာများသည် လူသားတို့၏ ဖြေရှင်းနည်းများကို လိုအပ်နေသော လူသားတို့၏ ပြဿနာများ ဖြစ်ပါသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တွေးခေါ်ပါ။ ဒေသအလိုက် လုပ်ဆောင်ပါ။ နှစ်ခုစလုံးက အရေးကြီးပါသည်။

#### လူသားမျိုးနွယ်သည် ခရီးစဉ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရှိနေသည်

ဤအမြင်က ဘဝကို အဓိပ္ပာယ်ရှိစေပါသည် - ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိကိုယ်တိုင်ထက် ပိုမိုကြီးမားသောအရာ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။

လူသားမျိုးနွယ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ လူမှုရေးနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်ဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရှိနေပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးစားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ မျိုးဆက်တစ်ခုချင်းစီသည် ရှေးလူတို့၏ အမွေကို လက်ခံရရှိပြီး အရာရာကို ရှေ့တိုးဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အရေး ရရှိကြသည်။

သင်သည် သင့်ဘဝကို သင်ကိုယ်တိုင်အတွက်သာ နေထိုင်နေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင်သည် လူသားမျိုးနွယ်၏ ဇာတ်လမ်းထဲမှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင်လုပ်ဆောင်သည့်အရာများသည် ထိုပိုမိုကြီးမားသော ဇာတ်လမ်းအတွက် အရေးပါပါသည်။

#### မျှော်လင့်ချက်ရှိရန် အကြောင်းပြချက်ရှိသည်

အရာရာကို အဆိုးမြင်ရန် လွယ်ကူပါသည်။ သတင်းများတွင် ဆိုးရွားသောအရာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ သို့သော် အဆိုးမြင်ခြင်းသည် ပျင်းရိခြင်းဖြစ်ပြီး စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်းက ဘာကိုမျှ ပြီးမြောက်အောင် မလုပ်နိုင်ပါ။

မျှော်လင့်ချက်သည် အခြေအမြစ်မရှိသော အရာမဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖြစ်နိုင်စေသည့် အရာဖြစ်သည်။ မျှော်လင့်ချက်မရှိလျှင် ဘာကြောင့် ကြိုးစားနေဦးမလဲ?

တိုးတက်မှုသည် အမှန်တကယ် ရှိပါသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကထက် ယခုအချိန်တွင် လူအများစုအတွက် ဘဝက ပိုမိုကောင်းမွန်နေပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လာခြင်းမှာ တိုက်ဆိုင်မှုမဟုတ်ဘဲ၊ လူသားများက အလုပ်လုပ်၊ တိုက်ပွဲဝင်ပြီး မျှော်လင့်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

သင်သည် ထိုတိုးတက်မှုကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

#### သင့်အခွင့်အရေးများ

သင့်တွင် အောက်ပါအခွင့်အရေးများ ရှိသည် -

* သင် မည်သူဖြစ်စေ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ဆက်ဆံခံရခွင့်

* အကြမ်းဖက်မှု၊ ရက်စက်မှုနှင့် အလွဲသုံးစားမှုများမှ ဘေးကင်းလုံခြုံခွင့်

* ကိုယ်ပိုင်တွေးခေါ်ခွင့်နှင့် မိမိအတွက် သင့်တော်သော အရာကို ယုံကြည်ခွင့်

* မိမိ၏ ထင်မြင်ချက်ကို ပြောဆိုခွင့် (အခြားသူများကို လေးစားလျက်)

* ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လွတ်လပ်ခွင့် - သင့်ပစ္စည်းများ၊ သင့်မက်ဆေ့ချ်များ၊ သင့်ဘဝ

* သင့်အား အမှန်တကယ် တိုးတက်စေသော ပညာရေး

* လိုအပ်ချိန်တွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ရရှိခွင့်

* သန့်ရှင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် နေထိုင်နိုင်သော ကမ္ဘာဂြိုဟ်

* သင့်အနာဂတ်အပေါ် သက်ရောက်မည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် ပါဝင်ပြောဆိုခွင့်

* အင်တာနက်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများကို အသုံးပြုခွင့်

* ကွန်ပျူတာက သင့်အပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနေချိန်တွင် သိရှိပိုင်ခွင့်

#### သင့်တာဝန်များ

အခွင့်အရေးများသည် အခမဲ့ရရှိခြင်း မဟုတ်ပါ။ လူသားများက တာဝန်ယူမှသာ ၎င်းတို့က အလုပ်ဖြစ်ပါသည် -

**မလုပ်ပါနှင့် -**

* သင်ကိုယ်တိုင် အဆက်ဆံမခံချင်သော နည်းလမ်းများဖြင့် အခြားသူများကို မဆက်ဆံပါနှင့်

* မလိမ်ပါနှင့်၊ မညာပါနှင့်၊ ကတိမဖျက်ပါနှင့်

* အခြားသူများ၏ စေတနာကို အခွင့်ကောင်းမယူပါနှင့်

* အရင်းအမြစ်များကို မဖြုန်းတီးပါနှင့် - ၎င်းတို့သည် အကန့်အသတ်မဲ့ မဟုတ်ပါ

* တစ်စုံတစ်ဦး မတရားဆက်ဆံခံနေရလျှင် ငြိမ်မနေပါနှင့်

* ငါတို့နှင့်သူတို့ဟူသော အတွေးအခေါ်နောက်သို့ မလိုက်ပါနှင့်

**လုပ်ဆောင်ပါ -**

* ကြင်နာပါ၊ ရိုးသားပါ၊ လေးစားပါ

* တတ်နိုင်သည့်အခါ အခြားသူများကို ကူညီပါ

* မှန်ကန်သောအရာအတွက် ရပ်တည်ပါ

* အများပိုင်နေရာနှင့် ပစ္စည်းများကို ထိန်းသိမ်းပါ

* သင့်လုပ်ဆောင်ချက်များက အခြားသူများအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မည်ကို တွေးတောပါ

* ညီညွတ်မှုနှင့် ဘုံသဘောထားများကို ရှာဖွေပါ

* မိမိအတွက်ရော အခြားသူများအတွက်ပါ မျှော်လင့်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းပါ

#### သင် မည်သို့သောသူ ဖြစ်လာနိုင်သနည်း

**သင်သည် ဖန်တီးရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။**

သင့်တွင် ထူးခြားသော လက်ဆောင်မွန်များ ရှိသည်။ သင်သည် အရာရာကို ဖန်တီးနိုင်သည်၊ တည်ဆောက်နိုင်သည်၊ အသစ်အသစ်သော အတွေးများကို တွေးနိုင်သည်၊ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်သည်၊ အလှတရားများကို ဖန်တီးနိုင်သည်။

**သင့်တန်ဖိုးသည် ပြင်ပမှလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ အတွင်းစိတ်မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။**

Like များ၊ Follower များ၊ အမှတ်များ၊ ငွေကြေး သို့မဟုတ် အခြားသူများ သင့်အကြောင်းပြောသည့်အရာများမှ လာခြင်းမဟုတ်ပါ။ သင် တည်ရှိနေသောကြောင့် သင့်တွင် တန်ဖိုးရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

**စူးစမ်းလိုစိတ် ရှိပါ။**

မေးခွန်းများ ဆက်လက်မေးမြန်းပါ။ ဆက်လက်သင်ယူပါ။ ကမ္ဘာကြီးသည် အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပါသည်။

**ရဲရင့်ပါ။**

ရိုးသားရန်၊ အခြားသူများအတွက် ရပ်တည်ပေးရန်၊ မိမိကိုယ်တိုင်ဖြစ်ရန် သတ္တိရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။

**ဟန်ချက်ညီမှုကို ရှာဖွေပါ။**

အောင်မြင်လိုစိတ်ရှိခြင်းက ကောင်းပါသည်။ အနားယူခြင်း၊ ရောင့်ရဲခြင်းတို့သည်လည်း ကောင်းမွန်ပါသည်။

**အလှတရားနှင့် အံ့သြစရာများကို သတိပြုပါ။**

အလုပ်များလွန်း၍ အံ့သြချီးကျူးရန် မမေ့ပါနှင့်။

**ခွင့်လွှတ်ပါ။**

အငြိုးအတေးများကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းက အခြားသူများထက် သင့်ကို ပို၍ နာကျင်စေပါသည်။ တတ်နိုင်လျှင် လွှတ်ချလိုက်ပါ။

**ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေပါ။**

ဘဝသည် ရှင်သန်ရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ပျော်ရွှင်ရန်အတွက်လည်း ဖြစ်ပါသည်။

#### အဓိက အတွေးအခေါ် ၁၀ ချက်

၁။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လူသားမိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည် - ကွဲပြားမှုအားလုံး၏ အောက်တွင်

၂။ လူတိုင်းတွင် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည် - သင့်အပါအဝင်

၃။ ကြင်နာ၊ ရိုးသား၊ လေးစားပါ - အရာရာကို လည်ပတ်စေသော အခြေခံများ

၄။ ခေါင်းပုံမဖြတ်ဘဲ ပါဝင်ကူညီပါ - သင့်အတတ်နိုင်ဆုံး ပေးဆပ်ပါ၊ မတရားသော အခွင့်အရေးကို မယူပါနှင့်

၅။ ကွဲပြားခြင်းထက် ညီညွတ်ခြင်း - ငါတို့နှင့်သူတို့ဟူသော အတွေးအခေါ်ကို တွန်းလှန်ပါ

၆။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု - သင်သည် သင့်နိုင်ငံသားသာမက လူသားမျိုးနွယ်နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်

၇။ အခွင့်အရေးတွင် တာဝန်များ ပါဝင်သည် - လွတ်လပ်မှုသည် အလကားရခြင်း မဟုတ်ပါ

၈။ ကမ္ဘာမြေကို ဂရုစိုက်ပါ - ကျွန်ုပ်တို့တွင် ဤတစ်ခုတည်းသာ ရှိပါသည်

၉။ လူသားမျိုးနွယ်သည် ခရီးစဉ်တစ်ခုပေါ်တွင် ရှိနေသည် - သင်သည် ပိုမိုကြီးမားသော ဇာတ်လမ်း၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်

၁၀။ မျှော်လင့်ချက်က လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖြစ်နိုင်စေသည် - မျှော်လင့်ချက်ကို ရွေးချယ်ပါ

#### သတိရရမည့် အချက်တစ်ချက်

မိမိရှိနေရုံမျှဖြင့် ကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသော လူစားမျိုးဖြစ်အောင် ကြိုးစားပါ။

ကြင်နာသူ။ ရိုးသားသူ။ လေးစားသူ။ ပါဝင်ကူညီသူ။ တံတားများကို တည်ဆောက်သူ။

၎င်းသည် ဘဝတစ်ခုတွင် ကျင့်သုံးရမည့် ပဋိညာဉ်စာတမ်း တစ်ခုလုံးပင် ဖြစ်ပါသည်။

---

အပိုင်း (၄) — ကလေးများအတွက် မူကွဲ

ကလေးများ (အသက် ၈-၁၂ နှစ်) အတွက်

ကျွန်ုပ်တို့ လိုချင်သော ကမ္ဘာကြီး — ကလေးများအတွက်

#### လူတိုင်းအတွက် ကတိကဝတ်တစ်ခု

အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်နေမည့် ကမ္ဘာကြီးကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ -

* လူတိုင်းကို တရားမျှတစွာ ဆက်ဆံသည်

* လူတိုင်း ကြင်နာပြီး ရိုးသားကြသည်

* ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကူညီကြသည်

* ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာမြေကို ဂရုစိုက်ကြသည်

* လူတိုင်းတွင် လုံလောက်သော အစားအစာ၊ ရေနှင့် ဘေးကင်းသော အိမ်ရှိသည်

ဤပဋိညာဉ်စာတမ်းသည် ထိုကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကြီးကို တည်ဆောက်ရန် ကြိုးစားပါမည်ဟူသော ကတိကဝတ် ဖြစ်ပါသည်။

#### ကျွန်ုပ်တို့သည် မိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်

အံ့သြစရာကောင်းသည့် အချက်တစ်ခုရှိသည် - ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူအားလုံးသည် မိသားစုကြီးတစ်ခုတည်း ဖြစ်ကြသည်။

ကျွန်ုပ်တို့တွင် မတူညီသော ဘာသာစကားများ၊ မတူညီသော အစားအစာများ၊ မတူညီသော နေထိုင်မှုပုံစံများ ရှိကြသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် လူသားများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ပျော်ရွှင်ချင်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို လိုချင်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်ခြင်းတို့ကို ခံစားရတတ်သည်။

သင့်နှင့် မတူညီသော ပုံစံရှိသူတစ်ဦးကို မြင်သည့်အခါ သတိရပါ - သူတို့သည် သင့်၏ ဝေးကွာသော ဝမ်းကွဲမောင်နှမများ ဖြစ်ကြသည်။ တကယ်ပါ! လူသားအားလုံးသည် တူညီသော ဘိုးဘွားများထံမှ ဆင်းသက်လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။

#### ရွှေစည်းမျဉ်း (ကိုယ်ချင်းစာတရား)

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက နေရာတိုင်းရှိ လူတိုင်းနီးပါးသည် အချက်တစ်ချက်ကို သဘောတူခဲ့ကြသည် -

**လူတွေကို သင်ဆက်ဆံခံချင်တဲ့အတိုင်း ပြန်ဆက်ဆံပါ။**

* အခြားသူများက သင့်အပေါ် မကောင်းတာ မလုပ်စေချင်ရင်၊ သင်လည်း သူတို့အပေါ် မကောင်းတာ မလုပ်ပါနဲ့။

* အခြားသူများက သင့်ကို ဝေမျှပေးစေချင်ရင်၊ သင်လည်း သူတို့အပေါ် ဝေမျှပေးပါ။

* အခြားသူများက သင့်ကို အမှန်အတိုင်း ပြောစေချင်ရင်၊ သင်လည်း အမှန်အတိုင်း ပြောပါ။

* အခြားသူများက သင့်အပေါ် ကြင်နာစေချင်ရင်၊ သင်လည်း သူတို့အပေါ် ကြင်နာပါ။

၎င်းသည် ရိုးရှင်းပါသည်။ ၎င်းသည် အရေးကြီးဆုံး စည်းကမ်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။

#### ကြင်နာပါ၊ ရိုးသားပါ၊ လေးစားပါ

**ကြင်နာပါ**

သေးငယ်သော ကြင်နာမှုများက အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ တစ်စုံတစ်ဦးကို ပြုံးပြခြင်း၊ တတ်နိုင်သည့်အခါ ကူညီပေးခြင်း၊ ကောင်းသောစကား ပြောဆိုခြင်း။ ဤသေးငယ်သောအရာများက ကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။

**ရိုးသားပါ**

မလိမ်ပါနှင့်။ ခက်ခဲသည့်တိုင် အမှန်အတိုင်း ပြောပါ။ ရိုးသားသူကို လူတိုင်းက ယုံကြည်ကြပါသည်။

**လေးစားပါ**

လူတိုင်းကို အရေးပါသူများအဖြစ် ဆက်ဆံပါ - အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့သည် တကယ်ပဲ အရေးပါသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင်နှင့် မတူညီသူများ၊ သင် သိပ်မနှစ်သက်သူများကိုပင် လေးစားပါ။

#### အခွင့်ကောင်းမယူဘဲ ကူညီပါ

လူတိုင်း ကူညီကြပြီး မည်သူမျှ မလိမ်ညာကြသည့်အခါ အရာရာက ကောင်းမွန်သွားမည်။

* သင့်တာဝန်ကို သင်ယူပါ။

* တရားမျှတစွာ ဝေမျှပါ။

* လိုအပ်တာထက် ပိုမယူပါနဲ့။

* သင်လိုချင်တာရဖို့ လူတွေကို မလှည့်ဖြားပါနဲ့။

အကောင်းဆုံး ခံစားချက်ဆိုသည်မှာ အခြားသူများထက် ပိုရခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ လူတိုင်းတွင် လုံလောက်စွာ ရှိနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

#### အတူတကွရှိရင် ပိုကောင်းတယ်

အချို့လူတွေက ကျွန်ုပ်တို့ကို တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရန်တိုက်ပေးဖို့ ကြိုးစားကြသည် - "ဟိုလူတွေ" က မကောင်းဘူး သို့မဟုတ် ကြောက်စရာကောင်းတယ်ဟု ထင်အောင် လုပ်ကြသည်။

ထိုသို့ မယုံကြည်ပါနှင့်။

ပုံစံမတူသော၊ စကားပြောပုံမတူသော သို့မဟုတ် ယုံကြည်ချက်မတူသော သူများသည်လည်း လူသားများပင် ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့တွင်လည်း မိသားစုရှိသည်။ ခံစားချက်ရှိသည်။ အိမ်မက်များ ရှိကြသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ရန်ဖြစ်နေခြင်းထက် အတူတကွ လုပ်ဆောင်ကြသည့်အခါ ပို၍ အောင်မြင်ကြပါသည်။

#### လူတိုင်း ရရှိထိုက်သောအရာများ

သင့်အပါအဝင် လူတိုင်းသည် အောက်ပါတို့ကို ရရှိထိုက်သည် -

* ဘေးကင်းသော အိမ်

* လုံလောက်သော အစားအစာနှင့် သန့်ရှင်းသောရေ

* နေမကောင်းဖြစ်ချိန်တွင် အကူအညီ

* သင်ယူခွင့် အခွင့်အလမ်း

* မိမိထင်မြင်ချက်ကို ပြောဆိုခွင့်

* မိမိအတွက် မှန်ကန်သည်ဟု ထင်သောအရာကို ယုံကြည်ခွင့်

* တရားမျှတစွာ ဆက်ဆံခံရခွင့်

* သန့်ရှင်းသော လေနှင့် ကျန်းမာသော ကမ္ဘာဂြိုဟ်

* ကြင်နာမှုနှင့် လေးစားမှုဖြင့် ဆက်ဆံခံရခွင့်

#### လူတိုင်း ကြိုးစားလုပ်ဆောင်သင့်သောအရာများ

အခွင့်အရေးရှိခြင်းသည် တာဝန်ရှိခြင်းလည်း ဖြစ်သည် -

* ကြင်နာပါ — မည်သူမျှ ကြည့်မနေသည့်တိုင် ကြင်နာပါ

* ရိုးသားပါ — ခက်ခဲသည့်တိုင် ရိုးသားပါ

* ရဲရင့်ပါ — မှန်ကန်သောအရာအတွက် ရပ်တည်ပါ

* ကူညီတတ်ပါ — အထူးသဖြင့် အကူအညီလိုနေသူများကို ကူညီပါ

* ကျေးဇူးသိတတ်ပါ — မိမိရရှိထားသည့်အရာများကို တန်ဖိုးထားပါ

* တရားမျှတပါ — မလိမ်ညာပါနှင့်၊ မိမိဝေစုထက် ပိုမယူပါနှင့်

* ဂရုစိုက်ပါ — အရာရာကို မဖြုန်းတီးပါနှင့်

* စူးစမ်းလိုစိတ်ရှိပါ — ဆက်လက်သင်ယူပြီး မေးခွန်းများမေးပါ

* ခွင့်လွှတ်တတ်ပါ — အငြိုးအတေးများကို အကြာကြီး ဆုပ်ကိုင်မထားပါနှင့်

* ပျော်ရွှင်ပါ — ဘဝကို ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ပါ

* သင်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပါ — သင်၏ ထူးခြားသော ဖြစ်တည်မှုက အရေးကြီးပါသည်

#### သင်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း

သင်သည် အထူးခြားဆုံးသူ ဖြစ်ပါသည် - သင်သည် အခြားသူများထက် သာလွန်နေ၍ မဟုတ်ဘဲ၊ သင့်ကဲ့သို့သောသူ လုံးဝမရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

သင် ကျွမ်းကျင်သောအရာများ ရှိသည်။ သင့်တွင် ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်များ ရှိသည်။ အခြားသူများ မပေးနိုင်သည့် အရာတစ်ခုကို သင် ပေးနိုင်စွမ်း ရှိသည်။

သင်သည် အရာရာကို ဖန်တီးနိုင်သည်။ သင်ယူနိုင်သည်။ လူတွေကို ကူညီနိုင်သည်။ ကမ္ဘာကြီးကို အနည်းငယ် ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်သည်။

သင့်တန်ဖိုးသည် သင့်ရုပ်ရည်၊ သင်ပိုင်ဆိုင်သည့်အရာ သို့မဟုတ် သင့်အမှတ်များပေါ်တွင် မူတည်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင်သည် သင်ဖြစ်နေရုံမျှဖြင့် အရေးပါသောသူ ဖြစ်ပါသည်။

#### ကမ္ဘာမြေအကြောင်း

ကမ္ဘာမြေသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်ဖြစ်သည် - တိရစ္ဆာန်များ၊ အပင်များနှင့် သက်ရှိအားလုံး၏ အိမ်လည်း ဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်းကို ဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည် -

* ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာကို မဖြုန်းတီးပါနှင့်

* အမှိုက်မပစ်ပါနှင့်

* တိရစ္ဆာန်များနှင့် အပင်များကို ကာကွယ်ပါ

* အနာဂတ်က ကလေးတွေအတွက်လည်း ကျန်းမာတဲ့ ကမ္ဘာကြီး လိုအပ်တယ်ဆိုတာ သတိရပါ

#### နည်းပညာအကြောင်း

ဖုန်းများ၊ ကွန်ပျူတာများနှင့် အင်တာနက်တို့သည် အံ့သြစရာကောင်းသော ကိရိယာများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

သို့သော် သတိရပါ -

* စစ်မှန်သော သူငယ်ချင်းများနှင့် စစ်မှန်သော စကားပြောဆိုမှုများက အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်

* ဖုန်းကြည့်ခြင်းမှ ခေတ္တနားခြင်းက ကောင်းမွန်သည်

* အချို့သောအက်ပ်များသည် သင့်ကို စွဲလမ်းအောင် လုပ်ထားတတ်သည် - သတိထားပါ

* သင့်ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို လျှို့ဝှက်ထားပါ

#### မျှော်လင့်ချက်ရှိခြင်းက ကောင်းပါသည်

တစ်ခါတစ်ရံ ကမ္ဘာကြီးသည် ကြောက်စရာကောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းခြင်းမျိုး ရှိနိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ ခံစားရခြင်းက ပြဿနာမရှိပါ။

သို့သော် အရာရာက ပိုကောင်းလာနိုင်ပါသည်။ လူတွေ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။

မျှော်လင့်ချက်ရှိခြင်းက ရူးကြောင်ကြောင်နိုင်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ရဲရင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက သင့်ကို ကောင်းသောအရာများ လုပ်ဆောင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

#### ကတိကဝတ်

လူတိုင်းသာ ရွှေစည်းမျဉ်း (ကိုယ်ချင်းစာတရား) အတိုင်း နေထိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြရင် - လူတိုင်း ကြင်နာ၊ ရိုးသား၊ ရဲရင့်ပြီး ကူညီတတ်ကြရင် - ကမ္ဘာကြီးက အခုထက် အများကြီး ပိုကောင်းလာမှာပါ။

သင်သည် ဒီနေ့ကစပြီး ထိုသို့ဖြစ်လာအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

#### အတိုဆုံးဗားရှင်း

လူကောင်းဖြစ်ပါ၊ ကြင်နာပါ၊ ရိုးသားပါ၊ အခြားသူများကို ကူညီပါ။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် မိသားစုတစ်ခုတည်း ဖြစ်ကြသည်။ ကမ္ဘာမြေကို ဂရုစိုက်ပါ။ မျှော်လင့်ချက် အမြဲထားပါ။